Μια ενδιαφέρουσα ιδέα για μια θαυμάσια μονοήμερη εκδρομή σε έναν σπουδαίο, αλλά άγνωστο στους πολλούς αρχαιολογικό χώρο, ο οποίος απέχει μόλις 110 χιλιόμετρα από την Αθήνα και έχει εύκολη πρόσβαση μέσω εθνικής οδού Αθηνών – Λαμίας.
Copyright photo: Germaine Alexakis & Theo Athanasiadis / Views Of Greece
Copyright text: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Ορχομενός, εδώ ήταν το κέντρο των Αρχαίων Μινύων © Theo Athanasiadis/Views of Greece
Και ποιος δεν έχει δει την παράκαμψη «προς Κάστρο» όταν ταξιδεύει στον εθνικό δρόμο Αθηνών – Λαμίας. Ε! και τι έγινε; θα πει κάποιος, ένα ακόμη από τα δεκάδες χωριά που βρίσκονται κοντά στην εθνική οδό και έχουν πρόσβαση μέσω αυτής. Και όμως το Κάστρο όπου κατοικούσαν οι αρχαίες Κώπες διαφέρει από τα άλλα κοινότυπα χωριά, αφού εδώ, στην κορφή του βραχώδους επίπεδου λόφου που βρίσκεται λίγο έξω από τον οικισμό, συναντάμε τη μεγαλύτερη σε έκταση οχυρωμένη μυκηναϊκή ακρόπολη της Ελλάδας, επτά φορές μεγαλύτερη από αυτήν των Μυκηνών, γνωστή ως ακρόπολη Γλα.

Ο λόφος Γλα είναι η μεγαλύτερη σε έκταση οχυρωμένη μυκηναϊκή ακρόπολη της Ελλάδας © Theo Athanasiadis/Views of Greece
Πιθανόν να πρόκειται για μια από τις σπουδαίες αρχαίες οχυρές πόλεις των Μινύων, του προϊστορικού ελληνικού φύλου που κατοικούσε σε όλη τη Βοιωτική πεδιάδα έως τα όριά της με τη Θεσσαλία.

Μία από τις εισόδους στην αρχαία ακρόπολη Γλα © Germaine Alexakis/ Views Of Greece
Ποιοι ήταν τελικά οι μυστηριώδεις Αρχαίοι Μινύες;
Οι Μινύες υπήρξαν ένα δραστήριο, ευφυές, πολυμήχανο, ειρηνικό έθνος και σύμφωνα με ιστορικούς πιθανόν να είχαν καταγωγή τη Θεσσαλία. Εκτός από άριστοι έμποροι και ναυτικοί ήταν και εξαιρετικά επιδέξιοι γεωργοί αφού κατάφερναν αποστραγγίζοντας τα νερά της λίμνης Κωπαίδας να αποσπούν εύφορη γη για τις καλλιέργειές τους. Γερμανοί αρχαιολόγοι έχουν χαρακτηρίσει τα έργα αυτά ως «τα μεγαλύτερα αρδευτικά έργα της αρχαίας Ευρώπης»!

Ο λόφος Γλα με το χαρακτηριστικό του σχήμα δεσπόζει στην πεδιάδα της Κωπαίδας © Theo Athanasiadis/Views of Greece
Ο έλεγχος των νερών της Κωπαίδας λίμνης έγινε πριν από 3.500 χρόνια!
Οι προσπάθειες για την αποξήρανση της Κωπαίδας λίμνης είχαν ξεκινήσει ήδη από την 3η χιλιετία π.Χ., όμως τα έργα των Μινύων που τελικά καταφέραν το ακατόρθωτο με τα τεχνικά μέσα και τις γνώσεις της εποχής, πρέπει να ολοκληρωθήκαν τον 14ο ή τον 13ο αιώνα π.Χ. Οι μηχανικοί των Μινύων με στοχευμένα υδραυλικά έργα, όπως καταβόθρες, κανάλια και επιχωματώσεις, μήκους δεκάδων χιλιομέτρων έπαιρναν τα νερά της Κωπαίδας λίμνης και τα παροχέτευαν στα ποτάμια Έρκυνα, Κηφισό και Μέλανα και μέσω αυτών τα διοχέτευαν στον Ευβοϊκό κόλπο, ενώ παράλληλα είχαν δημιουργήσει και ένα καλά μελετημένο αρδευτικό σύστημα.

Ατενίζοντάς τον πεδιάδα της Κωπαίδας από το Κάστρο Γλα © Germaine Alexakis/ Views Of Greece
Ο «Θησαυρός του Μινύου»
Σεισμοί, πυρκαγιές, αλλά και πόλεμοι κατέστρεψαν αυτά τα έργα που τα συντηρούσαν οι μηχανικοί των Μινύων με απίστευτη σχολαστικότητα και έκτοτε ο πολιτισμός τους παράκμασε. Βαθμηδόν ο λαός αυτός περιέπεσε στην αφάνεια, αργότερα σχεδόν λησμονήθηκε και φυσικά η λίμνη της Κωπαίδας ξαναδημιουργήθηκε! Σημαντικότατη πόλη όπου μάλιστα έχουν έρθει στο φως και σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα όπως ο λεγόμενος «Θησαυρός του Μινύου» ήταν ο Ορχομενός. Η ακρόπολη του Γλα, που πιθανόν να είχε κατασκευασθεί με την συνδρομή και άλλων γειτονικών πόλεων, επόπτευε τα ζωτικής σημασίας αποστραγγιστικά έργα λόγω του υψηλού σημείου όπου ήταν κτισμένη .

Το περιμετρικό μήκος της εξωτερικής τειχοποιίας στον οχυρωμένο λόφο Γλά είναι περίπου 2,5 χιλιόμετρα © Theo Athanasiadis/Views of Greece
Πως θα πάτε στην Ακρόπολη Γλα
Όπως είπαμε, εύκολα από την εθνική οδό θα βγείτε στην έξοδο προς Κάστρο και θα συνεχίσετε για 3-4 χιλιόμετρα έως τα ριζά του τραπεζοειδούς, επίπεδου πέτρινου λόφου που βρίσκεται στα ανατολικά του χωριού. Δεν θα δυσκολευθείτε καθόλου. Θα αφήσετε το όχημά σας μπροστά σε μια από τις τρεις διαμορφωμένες εισόδους και θα εισέλθετε χωρίς επίπονες πεζοπορικές αναβάσεις στον χώρο του μεγαλύτερου Μυκηναϊκού κάστρου της Ελλάδας. Όλος ο λόφος είναι προσεγγίσιμος καθότι όπως είπαμε στην κορφή του είναι εκ φύσεως επίπεδος. Για να έχετε μια ιδέα, να πούμε ότι για τον περπατήσετε από άκρη σε άκρη θα χρειαστεί να διανύσετε μια απόσταση όχι μεγαλύτερη από 850 μέτρα σε μήκος, με μέγιστο πλάτος τα 600 μέτρα. Εδώ, εκτός από την υπέροχη φύση που πραγματικά θα την απολαύσετε, άξια αναφοράς είναι και η περιφερειακή θέα στη λεκάνη της αποξηραμένης Κωπαίδας. Εντός του τειχισμένου αρχαιολογικού χώρου – σημειωτέον είναι ανοιχτός για το κοινό- θα δείτε στα διαφορετικά σημεία, όπου έχουν γίνει ανασκαφές, υπολείμματα πέντε μεγάλων κτηριακών εγκαταστάσεων.

Εντός του τειχισμένου χώρου έχουν ανασκαφτεί θεμέλια κτηρίων © Theo Athanasiadis/Views of Greece
Περίπατοι στην ιστορία
Τα κτήρια εντός του τειχισμένου λόφου είναι ευμεγέθη με ισχυρή τειχοποιία, μάλιστα το τελευταίο από αυτά ήρθε στο φως μόλις το 2019. Δεν είναι εξακριβωμένο αν η ακρόπολη αυτή ήταν και τόπος κατοικίας, σίγουρα κάποια από αυτά τα οικοδομήματα ήταν καταλύματα στρατιωτών, των διοικητών του στρατεύματος, αλλά και των μηχανικών που επιτηρούσαν συνεχώς την εύρυθμη λειτουργία των αποστραγγιστικών κατασκευών. Μάλιστα σε κάποια από αυτά τα κτήρια ίσως να φυλάσσονταν εργαλεία και υλικά για την επιδιόρθωση και συντήρηση των εγγειοβελτιωτικών έργων. Επίσης, τόσο από τα ριζά του λόφου, όσο και από το εσωτερικό της οχύρωσης διακρίνεται το πολύ καλά διατηρημένο εξωτερικό τείχος με περίμετρο περίπου 2500 μέτρα. Με το αυτοκίνητο εύκολα θα πραγματοποιήσετε τον γύρο του λόφου, όμως ένα τμήμα του δρόμου στα βόρεια είναι χωμάτινο και χρειάζεται κάποια προσοχή.

Μυκηναϊκή ακρόπολη Γλα, είσοδος από την βορινή πύλη © Germaine Alexakis/ Views Of Greece
“Views Of Greece” travel photojournalism – Discover the real Greece with the experts
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά ή συνολικά, συμπεριλαμβανομένων των επιμέρους κειμένων ή και των φωτογραφιών χωρίς τη γραπτή άδεια του δημιουργού, σύμφωνα με τον νόμο Ν.2121/1993 και τη διεθνή σύμβαση της Βέρνης (που έχει κυρωθεί με το ν. 100/1975). Η Πνευματική ιδιοκτησία ανήκει στον δημιουργό και αποκτάται χωρίς καμιά διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.


