Ένα οδοιπορικό στην Ξάνθη, την πιο ατμοσφαιρική πρωτεύουσα της Θράκης. Μια πρόταση ιδανική για τους κατοίκους της Βόρειας Ελλάδας, αλλά και για όσους αναζητούν κάτι περισσότερο από μια απλή χειμερινή εξόρμηση.

Copyright text: Germaine Alexakis/ Views Of Greece

Copyright photo: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Θράκη, η Ξάνθη, τα χωριά και τα τοπία

Το μονότοξο γεφύρι στον ποταμό Κομψάτο, στο απομακρυσμένο πομάκικο χωριό Μέδουσα © Theo Athanasiadis/Views of Greece

Η πόλη της Ξάνθης, από μόνη της, αποτελεί έναν ξεχωριστό προορισμό όλες τις εποχές του χρόνου. Αν τώρα, σε αυτό το συναρπαστικό ταξιδιωτικό μείγμα, προσθέσεις τα Στενά του Νέστου, τα άγνωστα Πομακοχώρια, αλλά και τον ορεινό όγκο της Ροδόπης, τότε μιλάμε για έναν τόπο που δεν θα πάψει να σε εκπλήσσει και να σε γοητεύει σε κάθε σου βήμα.

Θράκη, η Ξάνθη, τα χωριά και τα τοπία

Στα σοκάκια της Παλιάς Ξάνθης υπάρχουν πολλά καφέ και εστιατόρια © ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ/Views of Greece

Ξάνθη μια κινηματογραφική πόλη

Εδώ, στην εσχατιά της Ελλάδας, η αίσθηση των έντονων αντιθέσεων είναι πιο φανερή από οπουδήποτε αλλού. Οι εικόνες εναλλάσσονται με κινηματογραφική ταχύτητα· συγκρούονται και συγχρόνως γοητεύουν. Το πολεοδομικό συγκρότημα της Ξάνθης απλώνεται στις νότιες απολήξεις της Ροδόπης. Το κλίμα της περιοχής επηρεάζεται τόσο από τη θάλασσα, που απέχει μόλις 20 χλμ., όσο και από τα βουνά της νότιας Βαλκανικής.

Θράκη, η Ξάνθη, τα χωριά και τα τοπία

Η γραφική γοητεία της Παλιάς Ξάνθης © Theo Athanasiadis/Views of Greece

Στον αστικό ιστό της σημερινής Ξάνθης συνυπάρχουν δύο εντελώς διαφορετικοί κόσμοι. Το κέντρο της πόλης, με τα σύγχρονα κτήρια και τις φωτισμένες πλατείες, μοιάζει με οποιαδήποτε άλλη πόλη του ελληνικού χώρου. Λίγο πιο πέρα, όμως, στην καρδιά της Παλιάς Ξάνθης, στα λιθόστρωτα δρομάκια, στα ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής αρχοντικά, στις καπναποθήκες, στο παζάρι και στις λαϊκές γειτονιές, αναδύεται μια μοναδική σύνθεση εικόνων, ήχων και αρωμάτων, όπου η Ανατολή και η Δύση συνυπάρχουν αρμονικά.

Θράκη, η Ξάνθη, τα χωριά και τα τοπία

Το εμβληματικό Αρχοντικό Στάλιου, γνωστό ως «Κύκνος», χτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα © Theo Athanasiadis/Views of Greece

Περίπατοι στην πόλη της Ξάνθης

Αυτή είναι η Ξάνθη, με τα βυζαντινά μνημεία και τις χριστιανικές εκκλησίες που στέκουν πλάι στις μουσουλμανικές συνοικίες και τα τζαμιά – η Ξάνθη που αιχμαλωτίζει τον επισκέπτη με την αυθεντικότητά της. Τα παλιά καπνεργοστάσια και τα νεοκλασικά αρχοντικά, αν και σημαδεμένα από τον χρόνο, στέκουν ακόμα όρθια ως ζωντανά μνημεία του παρελθόντος. Ξεχωρίζουν το Αρχοντικό Στάλιου (1880), το Μητροπολιτικό Μέγαρο (1897), το κτήριο του Ισαάκ Δανιήλ (1887) και το Αρχοντικό Μιχάλογλου (1890). Το κτήριο του 19ου αιώνα, που βρίσκεται απέναντι από την εκκλησία του Αγίου Βλασίου, όπου γεννήθηκε και έζησε τα παιδικά του χρόνια ο Μάνος Χατζιδάκις, έχει αναπαλαιωθεί με φροντίδα και σήμερα είναι επισκέψιμο.

Θράκη, η Ξάνθη, τα χωριά και τα τοπία

Στα καλντερίμια της Παλιάς Ξάνθης υπάρχουν πολλά καφέ και στέκια όπου συχνάζει η νεολαία © ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ/Views of Greece

Αξίζει επίσης να επισκεφθείτε, στην οδό Αντίκα, το Λαογραφικό και Ιστορικό Μουσείο Ξάνθης, που στεγάζεται σε δύο εντυπωσιακά κτήρια των αδελφών Αθανασίου Κουγιουμτζόγλου (19ος αιώνας). Στην οδό Ορφέως θα βρείτε την αξιόλογη Πινακοθήκη, όπου, ανάμεσα στα άλλα έργα, φιλοξενούνται πίνακες του Ξανθιώτη ζωγράφου Χρήστου Παυλίδη. Από τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα μουσουλμανικής αρχιτεκτονικής είναι το περίφημο κονάκι του κτηματία Μουζαφέρ Μπέη, που δεσπόζει στην οδό Μπότσαρη. Στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας θα γνωρίσετε τη σπουδαία πανίδα και χλωρίδα της Ροδόπης. Σε κάθε στενό και πλατεία, θα βρείτε ένα καλαίσθητο καφέ για να χαλαρώσετε, αλλά και ταβέρνες και εστιατόρια που ξεχωρίζουν για τις γεύσεις και την αισθητική τους.

Θράκη, η Ξάνθη, τα χωριά και τα τοπία

Πομακοχώρια, εικόνες μιας άλλης εποχής © Theo Athanasiadis/Views of Greece

Εκδρομές με αφετηρία την Ξάνθη

Προς Τοξότες και ποταμό Νέστο

Αν ένα ποτάμι χαρακτηρίζει την τοπογραφία του νομού Ξάνθης, αυτό είναι αναμφίβολα ο Νέστος. Ο ποταμός πηγάζει από τη Βουλγαρία, διασχίζει τα ορεινά της Δράμας και της Ξάνθης και, περνώντας λίγα χιλιόμετρα δυτικά της πόλης, συνεχίζει την πορεία του προς το Θρακικό Πέλαγος. Οι αρχαίοι Έλληνες τον αποκαλούσαν «Νέσσο» και πίστευαν πως ήταν γιος του Ωκεανού και της Θέτιδας. Από την Ξάνθη, το παραποτάμιο χωριό Τοξότες απέχει μόλις 15 χιλιόμετρα. Εκεί, στην όχθη του ποταμού, υπάρχει διαμορφωμένος χώρος αναψυχής πλάι στο «Αισθητικό Δάσος Νέστου». Αξίζει να ακολουθήσετε για λίγο το λιθόστρωτο μονοπάτι που κινείται δίπλα στην παλιά σιδηροδρομική γραμμή, αγκαλιάζοντας το ποτάμι και τα εντυπωσιακά του στενά.

Θράκη, η Ξάνθη, τα χωριά και τα τοπία

Τοξότες, περπατώντας πλάι στον ποταμό Νέστο © Theo Athanasiadis/Views of Greece

Προς Σταυρούπολη – μια εκδρομή που αξίζει κάθε χιλιόμετρο

Η πλέον κοντινή και ευχάριστη διαδρομή είναι αυτή που οδηγεί στη Σταυρούπολη, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του νομού και παλιό καπνοπαραγωγικό κέντρο. Ο δρόμος διασχίζει καταπράσινες κοιλάδες και μικρά φαράγγια, ακολουθώντας την κοίτη ποταμών που δρασκελίζονται από παραδοσιακά πέτρινα γεφύρια. Στη Σταυρούπολη θα πρέπει να επισκεφθείτε το Λαογραφικό Μουσείο, που στεγάζεται στο  κτήριο όπου παλαιότερα λειτουργούσε η Εφορία Καπνού. Μόλις πέντε χιλιόμετρα χωρίζουν τη Σταυρούπολη από τα Κομνηνά, όπου έχει ανασκαφεί ένας μακεδονικός τάφος ιδιαίτερου ενδιαφέροντος. Αξίζει επίσης να επισκεφθείτε το μακεδονικό κάστρο της Καλύβας, κτίσμα του 4ου αιώνα π.Χ.

Θράκη, η Ξάνθη, τα χωριά και τα τοπία

Η όμορφη Σταυρούπολη © ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ/Views of Greece

Μαγεμένο χειμερινό δάσος

Από τη Σταυρούπολη, για πιο ορεινά τοπία, ακολουθήστε τον ανηφορικό δρόμο ως το χωριό Λειβαδίτης, που βρίσκεται στα υψίπεδα της Ροδόπης, μέσα σε δάση οξιάς και ερυθρελάτης. Από εκεί αναζητήστε το μονοπάτι που οδηγεί στον περίφημο καταρράκτη του Λειβαδίτη, αλλά και τον μικρό πυρήνα δάσους οξιάς ανάμεσα στο Αρκουδόρεμα και το Δασικό Χωριό, χαρακτηρισμένο ως «Μνημείο της Φύσης».

Θράκη, η Ξάνθη, τα χωριά και τα τοπία

Ο καταρράκτης στο Λειβαδίτη σε χειμερινό φόντο © Theo Athanasiadis/Views of Greece

Πανόραμα των Στενών του Νέστου

Ίσως η ομορφότερη οδική διαδρομή της περιοχής είναι αυτή που ξεκινά από το χωριό Κομνηνά και συνεχίζει, όπως δείχνουν οι πινακίδες, προς τους σήμερα ερημωμένους οικισμούς Άνω και Κάτω Λιβερά και Κρωμνικό. Στα Άνω Λιβερά υπάρχει μονοπάτι που οδηγεί στις όχθες του ποταμού, στο σημείο όπου βρίσκεται ο παλιός σταθμός του ΟΣΕ. Λίγο μετά τα Άνω Λιβερά, ακολουθώντας τον ορεινό και με αρκετές στροφές ασφαλτοστρωμένο δρόμο, θα φτάσετε στο Κρωμνικό. Στην πορεία σας θα δείτε κοπάδια αγρίων αλόγων ενώ πριν κατηφορίζετε προς τους Τοξότες, θα συναντήσετε κατάλληλα διαμορφωμένο σημείο θέας, απ’ όπου μπορείτε να θαυμάσετε το ονειρικό πανόραμα με τους φιδωτούς μαιάνδρους του Νέστου. Το τέλος αυτής της υπέροχης διαδρομής σάς οδηγεί στον χώρο αναψυχής στους Τοξότες.

Θράκη, η Ξάνθη, τα χωριά και τα τοπία

Άγρια άλογα στα Άνω Λιβερά © Theo Athanasiadis/Views of Greece

Προς τα Πομακοχώρια

Ακολουθώντας τον οδικό άξονα Ξάνθης – Σταυρούπολης – Δράμας, στα 8 χιλιόμετρα θα συναντήσετε χαρακτηριστική διασταύρωση. Ο δρόμος δεξιά οδηγεί στα Πομακοχώρια του νομού Ξάνθης. Είναι περίπου είκοσι, με μεγαλύτερο τον Εχίνο. Από εκεί μπορείτε να περιηγηθείτε σε όλα τα Πομακοχώρια· η διαδρομή αποκαλύπτει έναν διαφορετικό πολιτισμό, πλούσιο σε παραδόσεις και εικόνες. Αρκεί να έχετε διάθεση για περιπλάνηση. Με σύμμαχο τον καιρό μπορείτε να φτάσετε και στα πιο απομονωμένα πομακικά χωριά, όπως η Μέδουσα, η Κοττάνη και το Δημάρι.

Θράκη, η Ξάνθη, τα χωριά και τα τοπία

Εχίνος, το μεγαλύτερο από τα χωριά των Πομάκων © Theo Athanasiadis/Views of Greece

Οι κάτοικοί τους, αν και εξισλαμισμένοι εδώ και πέντε αιώνες, διατηρούν ακόμη και σήμερα αρκετά παλαιά χριστιανικά έθιμα στις τελετές και τις συνήθειές τους. Κύριες ασχολίες των Πομάκων παραμένουν η κτηνοτροφία και φυσικά η καλλιέργεια καπνού. Στον Εχίνο, το μεγαλύτερο χωριό της περιοχής, μπορείτε να επισκεφθείτε το τζαμί, ενώ στο χωριό Θέρμες τον τεκέ του Μπουνταλά Χότζα, σημαντικό θρησκευτικό μνημείο της μουσουλμανικής αίρεσης των Μπεκτασήδων. Στην περιοχή υπάρχουν επίσης αρκετά παραδοσιακά πέτρινα γεφύρια. Από τα πιο καλοδιατηρημένα και εύκολα προσβάσιμα είναι εκείνο στο χωριό Σταμάτη, καθώς και το γεφύρι του Παπά, στον ποταμό Κόσυνθο, ανάμεσα στους οικισμούς Ωραίο και Ρεύμα.

Θράκη, η Ξάνθη, τα χωριά και τα τοπία

Το γεφύρι στο χωριό Σταμάτι, στα Πομακοχώρια © Theo Athanasiadis/Views of Greece

 TIP: Για περιηγήσεις στα ορεινά του νομού αλλά και στο πανέμορφο ποτάμιο οικοσύστημα του Νέστου, αλλά και στον πολυσύνθετο κόσμο των Πομακικών χωριών θα  απευθυνθείτε στην εταιρεία εναλλακτικών δραστηριοτήτων    «Riverland» τηλ. 25410 62488 & 697 341 7189

Θράκη, η Ξάνθη, τα χωριά και τα τοπία

Το όρος Ερύμανθος © ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ/Views of Greece

Πού θα μείνετε

 Ξάνθη:

«Oρφέας» τηλ. 25410 20121, https://orfeashotel.gr/
«Nestos Hotel» τηλ. 25410 27531, https://www.nestos-hotel.gr/
«Z Palace & Congress Center», τηλ. 25410 64414 https://www.zpalace.gr/
«Xanthippion» τηλ. 25410 77061, https://sites.google.com/view/xanthippion/
«Boutique hotel 1905» τηλ. 25410 77362 https://1905.gr/
«916 Mountain Resort» τηλ. 693222 2647

Περίχωρα:

«Αρχοντικό» τηλ. 6936512162, https://toarchontiko.com/
«Τζιβαέρι» τηλ. 25410 74843, https://tzivaeri.eu/
«Νέμεσις» τηλ. 25420 21005, https://www.hotelnemesis.gr/el/
«Chalet Αγριάνη» τηλ. 25410 83777, https://hotelagriani.gr/

Θράκη, η Ξάνθη, τα χωριά και τα τοπία

Ανακαλύψτε και τα πιο απομακρυσμένα Πομακοχώρια © Theo Athanasiadis/Views of Greece

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ. ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ: Οι πόλεις του νερού. Έδεσσα, Δράμα, Τρίκαλα, Λιβαδειά, Καστοριά

ΟΙ ΠΟΛΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Λιβαδειά, στις Πηγές της Κρύας

Λιβαδειά, στις Πηγές της Κρύας © Germaine Alexakis/ Views Of Greece

“Views Of Greece” travel photojournalism – Discover the real Greece with the experts

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά ή συνολικά, συμπεριλαμβανομένων των επιμέρους κειμένων ή και των φωτογραφιών χωρίς τη γραπτή άδεια του δημιουργού, σύμφωνα με τον νόμο Ν.2121/1993 και τη διεθνή σύμβαση της Βέρνης (που έχει κυρωθεί με το ν. 100/1975).  Η Πνευματική ιδιοκτησία ανήκει στον δημιουργό και αποκτάται χωρίς καμιά διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.