Μόνο οι ψαγμένοι ταξιδευτές γνωρίζουν ότι στον νομό Κοζάνης θα βρουν μερικά από τα παλαιότερα και πιο παραδοσιακά ορεινά χωριά της Δυτικής Μακεδονίας, τα οποία κρύβονται στην αγκαλιά της υπέροχης βουνίσιας φύσης.
Copyright photo & text: Theo Athanasiadis / Views Of Greece
Χειμώνας στις ράχες του Ασκίου © Theo Athanasiadis/Views of Greece
Οι ορεινοί όγκοι των Πιερίων, του Μπούρινου, του Άσκιου και του Μαυρίκιου συνθέτουν ένα ενδιαφέρον ορεινό ανάγλυφο σ’ έναν κατεξοχήν πεδινό νομό. Σε αυτό το πολύπτυχο ορεινό περιβάλλον θα βρούμε να απλώνουν τις παραδοσιακές τους γειτονιές χωριά όπως ο Βελβεντός, η Βλάστη και το Εμπόριο. Πρόκειται για περιώνυμα κεφαλοχώρια που το καθένα από αυτά έχει να διηγηθεί τη δικιά του συναρπαστική ιστορία. Σήμερα οι παραπάνω οικισμοί αποτελούν ιδανικούς χειμερινούς προορισμούς για τους Βορειοελλαδίτες, αφού διαθέτουν ποιοτικούς ξενώνες και μια ήπια τουριστική ανάπτυξη.
Ορεινή διαδρομή από το Εμπόριο στα δάση με τις οξιές του όρους Μουρίκι © Theo Athanasiadis/Views of Greece
Που βρίσκονται το Εμπόριο, το Βελβεντό, η Βλάστη και πως θα πάτε
Το χωριό Εμπόριο βρίσκεται στο βορειοδυτικό άκρο του νομού και απέχει από την Κοζάνη 42 χιλιόμετρα και μόλις 12 από την Πτολεμαΐδα. Το χωριό απλώνει τις γειτονιές του σε υψόμετρο 780 μέτρων στις ανατολικές δασωμένες υπώρειες του όρους Μουρίκι. Από την άλλη πλευρά του Μουρικίου όρους, σε υψόμετρο 1200 μέτρων, σε μια ήπια λεκάνη που σχηματίζει το Μουρίκι με το γειτονικό Άσκιο όρος, θα βρούμε το κεφαλοχώρι της Βλάστης που απέχει 55 χιλιόμετρα από την Κοζάνη. Πάμε τώρα στο νοτιοανατολικό άκρο του νομού. Εδώ, στα ριζά των πυκνοδασωμένων Πιερίων και κοντά στις κατάφυτες όχθες της λίμνης Πολύφυτου, θα δούμε το θρυλικό κεφαλοχώρι του Βελβενδού.
Χειμερινός περίπατος στο όρος Άσκιο © Theo Athanasiadis/Views of Greece
Εμπόριο
Το Εμπόριο ήταν ανέκαθεν ένα ακμάζον και οικονομικά εύρωστο χωριό με την πλειονότητα των κατοίκων του να ασχολούνται με το μεταπρατικό εμπόριο – εξάλλου αυτό αποκαλύπτει και το όνομά του- . Η περιοχή πλούσια σε τρεχούμενα νερά και καλυμμένη με απέραντα δάση (ακόμη και σήμερα ονομαστός είναι ο καστανόλογγος του Εμπορίου) κατοικείται αδιάλειπτα από τη Νεολιθική Εποχή, ενώ κατά τα Βυζαντινά χρόνια, ανάμεσα στο Εμπόριο και στο χωριό Ανάρραχη υπήρχε σημαντικό κάστρο, υπολείμματα του οποίου διακρίνονται ακόμη. Σήμερα ζουν εδώ περίπου 1000 κάτοικοι που ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία, τη γεωργία και την υλοτομία.
Εμπόριο Κοζάνης, ένα όμορφο κεφαλοχώρι COPYRIGHT PHOTO: ΝΙΚΟΣ ΔΑΛΑΚΗΣ /Views of Greece
Στο κέντρο του Εμπόριου διασώζονται μερικά από τα άλλοτε πολυάριθμα Μακεδονίτικα αρχοντικά, ενώ εδώ ξεχωρίζει ο επιβλητικός και αρκετά ογκώδης ναός του Αγίου Μηνά, πολιούχος του χωριού. Χρησιμοποιώντας το Εμπόριο ως αφετηρία, εύκολα θα επισκεφθείτε το Νυμφαίο (35 χιλιόμετρα), τις λίμνες Βεγορίτιδα και Πετρών στη Φλώρινα (65 χλμ.), αλλά και την πανέμορφη Καστοριά ( 55 χλμ. ). Μια ευχάριστη πεζοπορική διαδρομή είναι αυτή που ακολουθεί τον δασικό δρόμο ως τη εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίου με την υπέροχη θέα. Αν θέλετε μπορείτε να ανηφορίσετε ακόμη ψηλότερα προς τη θέση «Αγκάθι Γιούρου» περπατώντας μέσα από μικρό δάσος οξιάς, καστανιάς και δρυός (περισσότερες πληροφορίες θα σας δώσει ο κ. Θωμάς στον ξενώνα Βίλλα Καστανόδασος).
Εμπόριο, Βίλα Καστανόδασος COPYRIGHT PHOTO: ΝΙΚΟΣ ΔΑΛΑΚΗΣ / Views of Greece
Που θα μείνετε στο Εμπόριο
Παραδοσιακός ξενώνας «Βίλλα Καστανόδασος» τηλ. 24630 62275, – κιν: 6979225494
Το χωριό Βλάστη, με φόντο τις κορφές του όρους Ασκίου COPYRIGHT PHOTO: ΚΩΣΤΑΣ ΤΣΙΩΛΑΣ Views of Greece
Βλάστη
Παραμένουμε στο όρος Μουρίκι και αυτήν τη φορά περνάμε στη δυτική του πλευρά για να συναντήσουμε ένα από τα πιο τρανά ποιμενικά χωριά της Μακεδονίας, την περίφημη Βλάστη. Εδώ, σε ένα πανέμορφο υψίπεδο που σχηματίζεται στη συνένωση των βουνών Άσκιου και Μουρίκι, σε υψόμετρο 1200 μέτρων, θα δούμε τις γειτονιές του παραδοσιακού χωριού. Η Βλάστη – ονομαζόταν παλιότερα Mπλάτσι- ήταν κτηνοτροφικό και τυροκομικό κεφαλοχώρι, αλλά και σημαντικό βιοτεχνικό κέντρο επεξεργασίας μαλλιού όπου λειτουργούσαν μικρές, οικογενειακές υφαντουργικές επιχειρήσεις. Με την πάροδο του χρόνου οι δραστήριοι κάτοικοι δημιούργησαν εμπορικούς οίκους σε μεγάλες πόλεις της Κεντρικής Ευρώπης και της βόρειας Βαλκανικής.
Βλάστη Κοζάνης © Theo Athanasiadis/Views of Greece
Το εισερχόμενο συνάλλαγμα από τις εμπορικές δραστηριότητες έδωσε τη δυνατότητα στους ντόπιους να κτίσουν σημαντικά σχολεία και δημόσια κτήρια. Σήμερα η Βλάστη εξακολουθεί να είναι ένα κτηνοτροφικό χωριό, όμως επαναπροσδιόρισε τη θέση του και ως ορεινός τουριστικός προορισμός. Εύκολα αν δεν έχει χιονίσει θα ανεβείτε στο ύψωμα του Προφήτη Ηλία, απ’ όπου και θα έχετε πανοραμική άποψη του οροπεδίου και του Άσκιου όρους. Από τη Βλάστη θα κατηφορίσετε ακολουθώντας τον ασφάλτινο δρόμο προς το χωριό Σισάνι για να δείτε την μικρή τεχνητή λίμνη, θα πάτε στο Βλάχικο χωριό Νάματα και θα επιστεφθείτε την Εράτυρα με τα σημαντικά Μακεδονίτικης αρχιτεκτονικής αρχοντικά.
Που θα μείνετε στη Βλάστη
«Κτήμα Γιαννιώτη» τηλ. 6976553408 & 6944724489
«Ξενοδοχείο Λάμπας» τηλ. 24630 92111
Η υψηλή γέφυρα Σερβίων στον Αλιάκμονα © Theo Athanasiadis/Views of Greece
Βελβεντό
Κοντά στις όχθες της τεχνητής λίμνης Πολύφυτου, στα δασωμένα πρανή των Πιερίων και σε υψόμετρο 450 μ. θα συναντήσουμε τη μικρή πολιτεία του Βελβεντού. Αν και έχουν κτισθεί αρκετά νέα κτήρια, σε γενικές γραμμές το χωριό διατηρεί την παραδοσιακή του μορφή. Ένα σύντομος περίπατος στο κέντρο του Βελβεντού θα μας αποκαλύψει υπέροχα αρχοντικά του 18ου και 19ου αιώνα, μερικές σημαντικές βυζαντινές εκκλησίες και πετρόκτιστα δημόσια κτήρια. Ανάμεσά τους θα πρέπει να ξεχωρίσουμε το πλήρως ανακαινισμένο αρχοντικό «Κώστα» που φιλοξενεί τη συλλογή του Λαογραφικού Μουσείου (τηλ 24643 50300).
Βελβεντό: σε μικρή απόσταση ξεχωρίζει η τεχνητή λίμνη του Αλιάκμονα © Theo Athanasiadis/Views of Greece
Όμως ο Βελβεντός θα σας κερδίσει, όχι μόνο με τη σπουδαία πολιτιστική του κληρονομιά, αλλά και με την υπέροχη ορεινή φύση των Πιερίων η οποία αγκαλιάζει από παντού το παραδοσιακό κεφαλοχώρι. Ζητήστε να σας δείξουν τον δρόμο που θα σας φέρει εύκολα στη θέση “στο Σκεπασμένο” όπου βρίσκεται το κατάφυτο από πλατάνια και ιτιές ρέμα της Λάφιστας. Εδώ, σε ένα ήπια διαμορφούμενο με κιόσκια και παγκάκια τόπο, θα περιπλανηθείτε ως τα ριζά του εντυπωσιακού καταρράκτη. Ακόμη λίγο έξω από το Βελβεντό, στη θέση «Μετόχι» με τα πηγαία νερά, υπάρχει αναψυκτήριο. Αν δεν έχει ρίξει πολύ χιόνι θα ανηφορίσετε ως το άκρως ορεινό χωριό Καταφύγι που βρίσκεται σε υψόμετρο 1400 μέτρων, ψηλά στις δασωμένες ράχες των Πιερίων. Φυσικά αξίζει μια βόλτα ως τα Σέρβια για να δείτε τα βυζαντινά μνημεία και να περπατήσετε στον διαμορφωμένο χώρο του φαραγγιού.
Χαρακτηριστική παραδοσιακή οικία στο Βελβεντό © Theo Athanasiadis/Views of Greece
Που θα μείνετε στο Βελβεντό
Ξενοδοχείο «Αγνάντι» τηλ. 24640 49002
«Εννέα Μούσες» τηλ. 24640 31550
Ο καταρράκτης στο Σκεπασμένο των Πιερίων © Theo Athanasiadis/Views of Greece
ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ. ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ. Τα ομορφότερα ορεινά χωριά της Πελοποννήσου
Τα Μαγούλιανα το ψηλότερο χωριό της Πελοποννήσου © Theo Athanasiadis/Views of Greece
“Views Of Greece” travel photojournalism – Discover the real Greece with the experts
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά ή συνολικά, συμπεριλαμβανομένων των επιμέρους κειμένων ή και των φωτογραφιών χωρίς τη γραπτή άδεια του δημιουργού, σύμφωνα με τον νόμο Ν.2121/1993 και τη διεθνή σύμβαση της Βέρνης (που έχει κυρωθεί με το ν. 100/1975). Η Πνευματική ιδιοκτησία ανήκει στον δημιουργό και αποκτάται χωρίς καμιά διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.
Εξερευνούμε τη χειμερινή ορεινή Κοζάνη, το Άσκιο και τα Πιέρια και χουχουλιάζουμε στο Εμπόριο, το Βελβεντό και τη Βλάστη.
