Ανατολικός Κόζιακας – Το μονοπάτι του Ασκληπιού, η Πόρτα της Πίνδου και άλλες ταξιδιωτικές ιστορίες…

Δυτική Θεσσαλία, μια εκδρομή έξω από τα συνηθισμένα. Μακριά από τα γνώριμα ορεινά θέρετρα της Ελάτης και του Περτουλίου. Κοντά όμως, στα Τρίκαλα και ακόμη πιο κοντά στη σιωπή του βουνού.

Copyright photo: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Copyright text: Germaine Alexakis/ Views Of Greece

Το μονοπάτι του Ασκληπιού δεν είναι γνωστό. Δεν το βρίσκεις εύκολα στον χάρτη. Αν δεν είσαι ντόπιος ή αν δεν έχεις ακούσει ιστορίες από ανθρώπους της περιοχής, δύσκολα θα το συναντήσεις. Κι όμως, βρίσκεται λίγα μόλις χιλιόμετρα έξω από τα Τρίκαλα, κοντά στο χωριό Γοργογύρι, εκεί όπου ο Κόζιακας ορθώνει απότομα, πάνω από το ίσωμα του θεσσαλικού κάμπου, τις ελατοσκέπαστες πλαγιές του.

Από τα Τρίκαλα ξεκινά μια εύκολη εξόρμηση. Χωρίς πολυκοσμία. Χωρίς βιασύνη. Ένα ταξίδι μακριά από τις συνωστισμένες διαδρομές που ακολουθούν οι περισσότεροι, κατευθυνόμενοι προς τους δημοφιλείς προορισμούς της Ελάτης και του Περτουλίου. Εδώ, στις ανατολικές πλαγιές του, το θεσσαλικό βουνό αποκαλύπτει ίσως την πιο άγνωστη πλευρά του. Μονοπάτια σκιερά. Δάση από αρχαίες βελανιδιές. Πέτρινα γεφύρια και μοναστήρια, δεμένα με το τοπίο. Ίχνη ανθρώπων που έζησαν, πέρασαν και άφησαν το αποτύπωμά τους χαραγμένο στον χρόνο.

Το Γοργογύρι και το μονοπάτι του Ασκληπιού

Μόλις 18 χιλιόμετρα χωρίζουν την πρωτεύουσα του νομού από το χωριό Γοργογύρι, που το συναντάμε σε υψόμετρο περίπου 200 μέτρων, χτισμένο στα ριζά του Ανατολικού Κόζιακα. Σύμφωνα με τον θρύλο, ο Ασκληπιός, θεός της ιατρικής στην αρχαία Ελλάδα, ανέβαινε εδώ, στις πλαγιές του Κόζιακα —του αρχαίου Κερκέτιου όρους— αναζητώντας τα θεραπευτικά βότανα που χρησιμοποιούσε για τη θεραπεία διαφόρων παθήσεων. Λίγο έξω από το χωριό, σε μια πραγματικά παραδεισένια κόγχη του βουνού, κυλούν με δύναμη τα νερά του Κεφαλόποταμου, παραπόταμου του Πηνειού. Ανάμεσα σε αιωνόβια πλατάνια και βελανιδιές έχει χαραχτεί μια εντυπωσιακή και ιδιαίτερα καλαίσθητη πεζοπορική διαδρομή, που κινείται παράλληλα με το ποτάμι.

Πεζοπορία στις όχθες του Κεφαλοπόταμου

Ο Κεφαλόποταμος, καθώς κατηφορίζει τις απόκρημνες πλαγιές του Κόζιακα, δημιουργεί μικρούς, σκαλωτούς καταρράκτες. Στροβιλίζει με θόρυβο τα κρυστάλλινα νερά του, ανάμεσα σε βράχια και κορμούς δέντρων, γεμίζοντας το τοπίο ήχους και κίνηση. Οι ντόπιοι ονόμασαν αυτή την πεζοπορική διαδρομή «Μονοπάτι του Ασκληπιού» και καλούν τους επισκέπτες να τη γνωρίσουν. Η αρχή του μονοπατιού είναι εμφανής και διαθέτει μικρό χώρο στάθμευσης. Η διαδρομή εξελίσσεται ομαλά για περίπου 1.000 μέτρα, με ήπιες κλίσεις, πάντα δίπλα στο ποτάμι.

Ξύλινες κουπαστές, σκαλοπάτια και μικρά γεφυράκια —αν και σε ορισμένα σημεία χρειάζονται συντήρηση— διευκολύνουν την πεζοπορία. Σε κάποια σημεία θα συναντήσετε ξυλόγλυπτες μορφές, εμπνευσμένες από τοπικούς μύθους. Είναι έργα του ξυλογλύπτη Άγγελου Πατσιατζή. Το μονοπάτι συνεχίζεται συνολικά για περίπου 2.800 μέτρα, όμως δεν είναι απαραίτητο να το διανύσετε ολόκληρο. Λίγα μόνο μέτρα αρκούν για να θαυμάσετε την απεραντοσύνη και την ομορφιά της φύσης. Κι αν η πεζοπορία ανοίξει την όρεξη, στο χωριό θα βρείτε παραδοσιακές ταβέρνες για καλό, ντόπιο φαγητό.

Ανηφορίζοντας για την Κόρη της Σαμαρίνας

Εμείς, προς το παρόν, αφήνουμε τις γαστρονομικές απολαύσεις και προσπαθούμε να κορέσουμε το έντονο αίσθημα της εξερεύνησης, που εδώ, σε αυτά τα απίθανα μέρη, αναβλύζει από τα βάθη της ψυχής και σε ωθεί φυσικά προς ακόμη περισσότερες διαδρομές. Ύστερα από μια γερή ανάβαση έξι χιλιομέτρων και δεκαπέντε συνεχόμενων κλειστών στροφών, φτάνουμε στο χωριό Κόρη Κόζιακα. Πρόκειται για ένα σχετικά νέο χωριό, που δημιουργήθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα. Βρίσκεται σε υψόμετρο σχεδόν 900 μέτρων, χτισμένο σε σημείο με εντυπωσιακή, πανοραμική θέα προς τον θεσσαλικό κάμπο.

Το έχτισαν Σαμαρινιώτες που είχαν μετακομίσει στα Τρίκαλα, καθώς αναζητούσαν έναν ορεινό τόπο που να τους θυμίζει τη γενέτειρά τους, τη θρυλική Σαμαρίνα του Σμόλικα. Έτσι γεννήθηκε η Κόρη της Σαμαρίνας. Εδώ ο επισκέπτης έρχεται για να θαυμάσει την απέραντη θέα, να δει το Τρύπιο Λιθάρι που βρίσκεται επάνω στο ορειβατικό μονοπάτι Κόρη – Ελάτη και να αφεθεί στη σιωπηλή, άγρια και αυθεντική φύση του βουνού. Τον χειμώνα το χωριό δεν έχει κατοίκους. Και αν έχει χιονίσει ή επικρατεί παγετός, καλό είναι να μην επιχειρήσετε την ανάβαση, καθώς ο δρόμος γίνεται ιδιαίτερα ολισθηρός και επικίνδυνος.

Προς την ιστορική Μονή Δουσίκου

Ακολουθώντας τον ορεινό δρόμο που οδηγεί από το Γοργογύρι προς την Πύλη, στις νότιες απολήξεις του Κόζιακα, κάνουμε μια μικρή αλλά απολύτως απαραίτητη παράκαμψη. Στόχος μας η ιστορική Μονή Δουσίκου, ένα από τα σπουδαιότερα και παλαιότερα μοναστήρια της Θεσσαλίας. Το μοναστήρι βρίσκεται χτισμένο σε υψόμετρο 650 μέτρων, σε μια απόκρημνη, πυκνοδασωμένη πλαγιά του βουνού. Η πρόσβαση εδώ είναι σχετικά εύκολη, ακολουθώντας ανηφορικό και με απότομες στροφές ασφάλτινο δρόμο από το χωριό Άγιος Βησσαρίων. Το καθολικό της μονής κτίστηκε το 1527 από τον Άγιο Βησσαρίωνα Α΄, αργότερα αρχιεπίσκοπο Λαρίσης, πάνω στα ερείπια παλαιότερου μοναστηριού. Η Μονή Δουσίκου υπήρξε ένα από τα πλουσιότερα μοναστήρια της κεντρικής και βόρειας Ελλάδας.

Διέθετε μεγάλη ακίνητη περιουσία στη Θεσσαλία και στη Μολδοβλαχία, όπου ο Άγιος Βησσαρίων ήταν ιδιαίτερα αγαπητός. Το μοναστήρι κάηκε από τους Τούρκους το 1823 και τότε καταστράφηκε μεγάλο μέρος της πολύτιμης βιβλιοθήκης του. Ακολούθησαν νέες καταστροφές: πυρκαγιά και βομβαρδισμός το 1943, όταν οι Γερμανοί έθεσαν σε εφαρμογή σχέδιο εκκαθάρισης των προπυργίων του ΕΛΑΣ στην ορεινή Ελλάδα. Σήμερα το μοναστήρι είναι ανδρικό, επισκέψιμο, αλλά άβατο για τις γυναίκες.

Ένα γεφύρι που άνοιγε δρόμους στην Πίνδο

Το σύντομο αλλά συναρπαστικό οδοιπορικό μας, εδώ στα πρανή του Ανατολικού Κόζιακα, ολοκληρώνεται σε ένα από τα πιο εμβληματικά σημεία της Θεσσαλίας, κοντά στο χωριό Πύλη. Πρόκειται, φυσικά, για το περίφημο πέτρινο γεφύρι που δρασκελίζει, με ένα στιβαρό τόξο, τα νερά του Πορταϊκού ποταμού. Είναι το Γεφύρι της Πόρτας. Σύμφωνα με τη σωζόμενη επιγραφή, κτίστηκε το 1514 με χρηματοδότηση του Βησσαρίωνα Β΄, επισκόπου Ελασσόνας και μητροπολίτη Σταγών.

Μέχρι το 1936, πριν τη διάνοιξη αμαξιτών δρόμων, το γεφύρι βρισκόταν σε κομβικό σημείο. Αποτελούσε τη μοναδική σύνδεση ανάμεσα στα χωριά του Ασπροποτάμου και των Τζουμέρκων με τον θεσσαλικό κάμπο. Από εδώ περνούσαν άνθρωποι, κοπάδια και εμπορεύματα.

Σήμερα βρίσκεται πάνω στη δημοφιλή ταξιδιωτική διαδρομή που οδηγεί προς την Ελάτη, το Περτούλι και το Χιονοδρομικό Κέντρο στα Λιβάδια Περτουλίου. Είναι ιδανικό σημείο για στάση και ξεκούραση, πριν την ανηφορική συνέχεια. Σε μικρή απόσταση συναντάμε και ένα μικρό βυζαντινό αρχιτεκτονικό κόσμημα: την τρίκλιτη, θολωτή, σταυρεπίστεγη βασιλική της Πόρτα Παναγιάς, που κτίστηκε το 1283 από τον Ιωάννη Άγγελο Κομνηνό Δούκα. Πριν πάρετε τον δρόμο της επιστροφής, αξίζει να σταματήσετε για φαγητό σε κάποια από τις καλές ταβέρνες της Πύλης όπως το «Χάνι Σουφλιά» και «Παρδαλό Κατσίκι». Από εδώ μπορείτε να συνεχίσετε το ταξίδι σας είτε προς τα χωριά του Ασπροποτάμου και τα Τζουμέρκα, είτε προς το Μουζάκι, την Αργιθέα και τη λίμνη Πλαστήρα.

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ. ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ: Περιηγήσεις  στα άγνωστα μονοπάτια του ποταμού Αλιάκμονα

“Views Of Greece” travel photojournalism – Discover the real Greece with the experts

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά ή συνολικά, συμπεριλαμβανομένων των επιμέρους κειμένων ή και των φωτογραφιών χωρίς τη γραπτή άδεια του δημιουργού, σύμφωνα με τον νόμο Ν.2121/1993 και τη διεθνή σύμβαση της Βέρνης (που έχει κυρωθεί με το ν. 100/1975).  Η Πνευματική ιδιοκτησία ανήκει στον δημιουργό και αποκτάται χωρίς καμιά διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.

• εκδρομές
• Κόζιακας
• μονοπάτι Ασκληπιού
• μονοπάτια
• πεζοπορία
• Πίνδος