Η μαγεία της περιήγησης, η συγκίνηση της περιπέτειας, η ανάγκη για επαφή με τη φύση, η γοητεία των ορεινών, η απομόνωση… Θα μπορούσαν να προστεθούν χίλιοι ακόμη λόγοι για ν’ αποφασίσετε ένα weekend δράσης στην καρδιά των βουνών και των ορεινών οικοσυστημάτων!

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Εκμεταλλευόμενοι τις δυνατότητες που προσφέρουν τα σύγχρονα τετρακίνητα αυτοκίνητα και τους άφθονους δασικούς δρόμους που διατρέχουν τον ορεινό κορμό της Ελλάδας, θα προτείνουμε κάποιες ιδέες περιπέτειας που ξεκινούν από γνωστά ορεινά θέρετρα και χάνονται σε απόμακρες ρεματιές και κορφοβούνια. Χαρακτηριστικό των προτεινόμενων αποδράσεων δεν θα είναι τόσο η δυσκολία του ορεινού πεδίου, όσο η απίστευτη ομορφιά του και οι μοναδικές εικόνες που θα απολαύσουν όσοι επιλέξουν να πραγματοποιήσουν κάποια από αυτές τις διαδρομές. Βρίσκονται όλες σε μικρή απόσταση τόσο από την Αθήνα, όσο και από τη Θεσσαλονίκη ή από άλλες μεγάλες πόλεις του Βορρά και μπορούν να πραγματοποιηθούν με άνεση στο χρονικό διάστημα του Σαββατοκύριακου.

Ο δεκάλογος του ΚΑΛΟΥ οδηγού

  • Όσο καλός γνώστης και αν είστε της περιοχής, ο αξιόπιστος χάρτης και το GPS είναι τα απόλυτα» εργαλεία που θα πρέπει να έχετε μαζί σας για να απολαύσετε τις περιηγήσεις σας με ασφάλεια.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

  • Το σωστό είναι να ξεκινούν τουλάχιστον δύο οχήματα μαζί, ενώ πάντα θα πρέπει να προπορεύεται ο πιο έμπειρος οδηγός, ή ο γνώστης του πεδίου. Σκόπιμο θα είναι σε μια εξόρμηση με 4χ4 να υπάρχει ομοιογένεια στην παρέα και οι αποφάσεις να παίρνονται με ομοφωνία.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

  • Χωρίς να προβείτε σε δαπανηρές αγορές αξεσουάρ θα πρέπει οπωσδήποτε να έχετε μαζί σας ένα φτυάρι, φακό, πλήρως οργανωμένο φαρμακείο, ρεζέρβα σε άριστη κατάσταση μαζί με το γρύλλο και φυσικά ένα γερό ιμάντα ή συρματόσχοινο. Απαραίτητος είναι ο έλεγχος στα μηχανικά μέρη του αυτοκίνητου πριν ξεκινήσετε.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

  • Ο αυτοσχεδιασμός στο βουνό είναι η χαρά του οδηγού όμως το πιο συνετό είναι να έχουμε χαράξει την πορεία μας εκ των προτέρων και να παρεκκλίνουμε από αυτήν όσο γίνεται λιγότερο. Πάντα κάποιος πίσω μας (στο ξενώνα ή στο σπίτι όπου φιλοξενείστε) θα πρέπει να γνωρίζει την ακριβή διαδρομή σας.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

  • Ακόμη και μέχρι την τελευταία στιγμή πριν ξεκινήσετε, ενημερωθείτε για τον καιρό καθώς στο βουνό είναι ιδιαίτερα ευμετάβλητος και εύκολα μια φαινομενικά αθώα συννεφιά μπορεί να εξελιχθεί σε μανιασμένη καταιγίδα.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

  • Θα πρέπει να γνωρίζετε τις πραγματικές δυνατότητες του αυτοκινήτου σας και όχι αυτές που θα θέλατε ή φανταζόσαστε ότι έχει .Ο σωστός οδηγός θα πρέπει να γνωρίζει σε τι βαθμό είναι εξοικειωμένος με δύσκολες καταστάσεις και πότε πρέπει να κάνει πίσω. Όλα αυτά προϋποθέτουν μια ιδιοσυγκρασία συνετή, υπεράνω εγωισμού και ανάγκης αυτοεπιβεβαίωσης.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

  • Το βουνό και οι δασικοί δρόμοι είναι για όλους. Όταν βλέπουμε πεζοπόρους, ποδηλάτες, άγρια ζώα, σκύλους ή κοπάδια ζώων κόβουμε ταχύτητα.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

  • Ένα πλαστικό μπουκάλι ή ένα κομμάτι αλουμινόχαρτο θέλουν περισσότερο από 100 χρόνια για να αφομοιωθούν από τη φύση. Ποτέ δεν αφήνουμε σκουπίδια πίσω μας.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

  • Δεν νυχτωνόμαστε σε μέρη και περιοχές που δεν γνωρίζουμε. Η νύχτα είναι κακός σύμβουλος και σίγουρα το σκοτάδι δεν βοηθά στις σωστές εκτιμήσεις.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

  • Πριν πάρετε τα βουνά ενημερωθείτε για την σπουδαιότητα του οικοσυστήματος της περιοχής που θα διασχίσετε. Πάντα ακλουθείτε τον πατημένο δρόμο, αποφεύγοντας άσκοπες κινήσεις εκτός οδοστρώματος. Δεν διασχίζουμε χωρίς λόγο τα ποτάμια, ούτε εισβάλλουμε στα ρηχά νερά κάποιας ορεινής λίμνης. Ας φανταστούμε τί μπορεί να ισοπεδώνουμε κάτω από τους τροχούς μας ή την αναστάτωση που προκαλεί στο δάσος η παρουσία του πανίσχυρου και θορυβώδους οχήματός μας και ας αναλογιστούμε τις συνέπειες.

ΖΗΡΙΑ, Τρίκαλα Κορινθίας- Γκούρα

Αισθητά αναβαθμισμένα, τα Τρίκαλα -το παλαιότερο τουριστικό θέρετρο της ορεινής Κορινθίας- υποδέχονται κάθε Σαββατοκύριακο εκατοντάδες επισκέπτες. Σήμερα ο ασφάλτινος δρόμος συνεχίζει από τα Άνω Τρίκαλα ως τα υψίπεδα της Ζήρειας (11 χλμ.) όπου έχει δημιουργηθεί το Χιονοδορμικό Kέντρο Ζήριας σε ύψος 1550 μέτρων.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Δυστυχώς το ορεινό τοπίο που απλώνεται γύρω από το Αθλητικό Kέντρο έχει κακοποιηθεί βάναυσα τα τελευταία χρόνια. Η υπερβόσκηση και οι πυρκαγιές έχουν ξεγυμνώσει ένα μεγάλο κομμάτι που παλαιότερα ήταν κατάφυτο από έλατα και μαυρόπευκα. Στο χώρο στάθμευσης του Χιονοδρομικό Κέντρο Ζήριας σταματά το ασφάλτινο οδόστρωμα. Αφού ενημερωθείτε από το σαλέ για την κατάσταση των δασικών δρόμων μπορείτε να ακολουθήσετε πολλές εξερευνητικές διαδρομές που θα σας μυήσουν στα πανέμορφα και άγνωστα ορεινά τοπία του βουνού.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Με πορεία βορειοδυτική ακολουθείτε φαρδύ χωμάτινο οδόστρωμα με προορισμό τη Γκούρα, το μεγαλοχώρι που ακουμπά στην άκρη της κοιλάδας του Φενεού. Στα 2 χλμ. βγαίνετε σε διασταύρωση. Εδώ προτείνουμε ανεπιφύλακτα να παρεκκλίνετε για λίγο από την αρχική πορεία σας και να ακολουθήσετε το στενότερο δρόμο που φεύγει δεξιά και καταλήγει μετά από 2.5 χιλιόμετρα στις όχθες της μικρής λίμνης του Δάσιου. Επιστρέφουμε στην αρχική πορεία μας. Διασχίζουμε δάσος με θεόρατα έλατα (Μαύρος Λόγγος) αδιαφορώντας για τους παράδρομους που φεύγουν δεξιά και αριστερά και βγαίνουμε στο οροπέδιο Σκαφίδια. Σιγά- σιγά από εδώ και ενώ το οδόστρωμα γίνεται όλο και πιο πετρώδες, αρχίζει η έντονη κατάβαση.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Λίγο ψηλότερα από την Γκούρα θα συναντήσετε ένα εκκλησάκι και ο δρόμος διχάζεται. Κατευθυνθείτε βόρεια (ακολουθώντας το δεξί παρακλάδι) και μετά από 4 χιλιόμετρα απότομης κατηφορικής πορείας θα καταλήξετε να πατάτε πάλι άσφαλτο φθάνοντας στο χωριό. Η Γκούρα διαθέτει παραδοσιακούς ξενώνες και γραφικά ταβερνάκια. Από εδώ, ακολουθώντας ασφάλτινους δρόμους μπορείτε να επισκεφθείτε τη Λίμνη Δόξας, την Καστανιά ή να συνεχίσετε την ορεινή διάσχιση για Ζαρούχλα.

Σημεία που χρειάζονται προσοχή: Μετά από έντονη βροχή, στο δρόμο για λίμνη Δάσιου και στο υψίπεδο της Ζήρειας θα συναντήσετε λάσπη. Προσοχή στο πετρώδες οδόστρωμα στο τμήμα της διαδρομής που διασχίζει το Μαύρο Λόγγο. Ανεφοδιασμός με καύσιμα:: Πρατήρια βενζίνης θα βρείτε στην κοιλάδα του Φενεού, στα χωριά Μοσιά και Μεσιανό.

Πηγές Αροάνιου – λίμνη Δόξα

Ακολουθώντας από Τρίπολη τον παλιό εθνικό δρόμο που συνδέει την Αρκαδία με την Αχαΐα, γνωστό και σαν «111» θα προσεγγίσουμε -μέσω Λεβιδίου- την ορεινή Κλειτορία, μια όμορφη κωμόπολη που ακουμπά στα ριζά των νοτίων πρανών του Χελμού. Αν έρχεστε από Αθήνα θα διανύσετε 205 χιλιόμετρα. Από την Κλειτορία κατευθυνθείτε προς Καλάβρυτα. Στα 4 χιλιόμετρα θα συναντήσετε τη διασταύρωση για Πλανητέρο και αμέσως μετά τις πηγές του Αροάνιου ποταμού.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Αφήστε πίσω τις τελευταίες ταβέρνες και ακολουθώντας τον στενό ασφάλτινο δρόμο «χαθείτε» στην αγκαλιά του πλατανόδασους. Προσπεράστε τις διασταυρώσεις που οδηγούν στα χωριά Πλανητέρο και Αρμπουρνάς και οδηγείστε για 3.5 χλμ., ώσπου να φτάσετε σε χαρακτηριστικό σημείο όπου ο δρόμος με μια ευδιάκριτη καμπύλη στρέφεται βορειοδυτικά και ανηφορίζει προς Ελατόφυτο.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Εδώ θα δείτε στα δεξιά σας μια ταμπέλα που δείχνει  πορεία την οποία θα πρέπει να ακολουθήσετε. Αφήστε πίσω το χωριουδάκι Βάλτος και αρχίστε τη δυνατή ανάβαση σε χώμα  μέσα από έλατα και βράχια για 8 χιλιόμετρα έως το «Διάσελο του Κυνηγού». Καθώς θα οδηγείτε σε στενό δασικό δρόμο με έντονες κλίσεις, θα πρέπει να «διαβάζετε» με προσοχή το οδόστρωμα για να αποφύγετε τις μεγάλες πέτρες που υπάρχουν σε αρκετά σημεία. Με μικρή παραλλαγή μπορείτε να έρθετε στο ίδιο σημείο και μέσω του ποιμενικού οικισμού Ζαρέλια. Στο «Διάσελο του Κυνηγού» (υψόμ. 1600) -στον αυχένα δηλαδή που συνδέει το Χελμό με την Ντουρτνουβάνα- αρχίζει η έντονη κατηφόρα που μετά από αλλεπάλληλες, ατελείωτες στροφές θα σας ρίξει στην κοιλάδα του Φενεού (7.5 χλμ.). Αυτό ίσως είναι και το ομορφότερο κομμάτι της διαδρομής αφού σε πολλά σημεία θα έχετε την ευκαιρία να απολαύσετε το δασικό τοπίο, τη θεα στις ακρώρειες του Χελμού, της Ντουρντουβάνας , του Γερόντιου όρους, αλλά και την πανοραμική άποψη της κοιλάδας του Φενεού και της λίμνης Δόξας.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Σημεία που χρειάζονται προσοχή: Μέχρι να φτάσετε στο Διάσελο του Κυνηγού υπάρχουν αρκετοί δασικοί δρόμοι που πιθανόν θα σας μπερδέψουν. Ένας καλός χάρτης (κλίμακας 50,000/1 εκδόσεις Αναβαση) σε συνδυασμό με τη σωστή χρήση του GPS θα σας βοηθήσουν να ξεδιαλύνετε το κουβάρι των χωματόδρομων. Προσοχή στις κατολισθήσεις στην κατάβαση από τη ράχη της Ντουρντουβάνας προς Φενεό . Ανεφοδιασμός με καύσιμα:: Πρατήρια βενζίνης υπάρχουν στην Κλειτορία και μετά πάλι στα χωριά της πεδιάδας του Φενεού.

Σπερχειάδα, καταφύγιο Οξιάς, Γραμμένη Οξιά

Κρυμμένο ανάμεσα στους ορεινούς όγκους της Οίτης, του Βελουχιού και των Βαρδουσίων, πάνω στα όρια των νομών Ευρυτανίας, Φθιώτιδας, Αιτωλοακαρνίας και Φωκίδας βρίσκεται το βουνό Οξιά (υψόμ. 1926), γνωστό στους «μυημένους» από το πυκνό δάσος οξιάς που καλύπτει σχεδόν το σύνολο των βόρειων πλαγιών του. Το φυλλοβόλο αυτό δέντρο βρίσκει εδώ το νοτιότερο σημείο εξάπλωσής του στην Ελλάδα και κατ’ επέκταση στην Ευρωπαϊκή ήπειρο. Από τη Λαμία θα έρθουμε εύκολα στη γεωργοκτηνοτροφική κωμόπολη της Σπερχειάδας (32 χλμ.).

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Από το κέντρο της πολίχνης αναζητούμε το δρόμο για Γαρδίκι. Περνάμε τα χωριά Τρυφυλία, Φτέρη, Λευκάδα και σιγά-σιγά κερδίζουμε ύψος. Όταν βγούμε στα έλατα και αφού έχουμε διανύσει 25 χιλιόμετρα με έντονες στροφές, θα φτάσουμε στο Γαρδίκι (υψομ.1000) όπου υπάρχει ταβέρνα και νεόδμητος ξενώνας. Αφού διατρέξετε τον οικισμό και αφήσετε πίσω τη διασταύρωση προς Πλάτανο, θα συνεχίσετε σε καινούργιο ασφάλτινο δρόμο. Στα 7 χλμ. από το Γαρδίκι το ασφάλτινο οδόστρωμα σταμάτα και ξεκινά ομαλός χωματόδρομος που τρυπώνει σε σκιερό δάσος ελάτης ενώ παράλληλα ανηφορίζει με όλο και εντονότερες στροφές. Στα 11 χιλιόμετρα από το Γαρδίκι βγαίνετε σε χαρακτηριστική τοποθεσία όπου υπάρχει στάνη, το ξωκλήσι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος και η πηγή Αρβανίτη. Σε αυτό το σημείο ανηφορίζετε ευθεία για το χωριό Γραμμένη Οξιά που βρίσκεται στα όρια των νομών Φωκίδας, Φθιώτιδας, Ευρυτανίας και Αιτωλοακαρνανίας.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Ο δρόμος κυριολεκτικά χάνεται στο αδιαπέραστο «τείχος» οξιάς που έρχεται να αντικαταστήσει τα έλατα. Στα 3,5 χλμ. θα δείτε δεξιά το στενότερο δρόμο που οδηγεί στο ορειβατικό καταφύγιο (1 χλμ.), ενώ αν συνεχίσετε ευθεία θα βγείτε σε χαρακτηριστικό αυχένα (υψόμ. 1400) και έπειτα θα κατηφορίσετε για 8 χλμ. ως το χωριό Γραμμένη Οξιά (υψόμ. 1100) για να πατήσετε και πάλι άσφαλτο. Σε όλη τη διάρκεια αυτής της πορείας θα έχετε την ευκαιρία να απολαύσετε τη εξαιρετική θεα στις αλπικές και χιονισμένες από τις αρχές του Νοέμβρη ακρώρειες των Βαρδουσίων Από εδώ συνεχίζετε για Αρτοτίνα – λίμνη Μόρνου -Λιδορίκι απ’ όπου μπορείτε να επιστρέψετε στη Λαμία μέσω Παύλιανης ή να κατηφορίσετε για το θαλασσινό Γαλαξίδι.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Σημεία που χρειάζονται προσοχή: Μετά τη βρύση Αρβανίτη ο χωμάτινος δρόμος καθώς χώνεται κάτω μέσα σε σκιερά δάση οξιάς, πιάνει λάσπη σε αρκετά σημεία, ειδικά αν έχει προηγηθεί έντονη βροχόπτωση. Αν αποφασίσετε να ανηφορίσετε προς το καταφύγιο Οξιάς θα χρειαστείτε όλη σας την προσοχή καθώς λόγω υψομέτρου το χιόνι έρχεται γρήγορα και καλύπτει τα πάντα. Ανεφοδιασμός με καύσιμα: Βενζινάδικο υπάρχει στη Σπερχειάδα, στο χωριό Κάτω Κάμπια στο δρόμο για Γραμμένη Οξιά και μετά πάλι στο Λιδορίκι.

Διασχίζοντας την Οίτη

Η Οίτη αν και είναι ένα από τα μεγαλύτερα και πλέον δασωμένα βουνά της Στερεάς Ελλάδας, ωστόσο παραμένει ακόμα ένας άγνωστος ορεινός κόσμος που αξίζει να εξερευνήσετε. Εξαιρετικά αξιόλογη είναι η πανίδα του δρυμού καθώς εδώ ζουν θηλαστικά που έχουν εκλείψει από τα περισσότερα βουνά της νότιας Ελλάδας – όπως ο λύκος, το ζαρκάδι, και το αγριόγιδο. Επιπλέον η Οίτη έχει χαρακτηριστεί ως το βουνό των λουλουδιών καθώς έχουν καταγραφεί περισσότερα από 1500 χλωριδικά είδη, μερικά από τα οποία είναι ενδημικά.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Υπάρχουν άφθονες δασικές διαδρομές που μπορείτε να πραγματοποιήσετε με αυτοκίνητο 4χ4, άλλες σύντομες και εύκολες και άλλες αρκετά πιο δύσκολες. Ομολογουμένως όμως, η ορεινή διάσχιση που ξεκινά από την Παύλιανη και καταλήγει στο χωριό Καστανιά (21 χλμ.), μετά από μια συγκλονιστική ορεινή πορεία αφού στο σύνολό της πραγματοποιείται σε μεγάλα υψόμετρα (1300-1600 μέτρα), είναι η ομορφότερη. Ο δασικός δρόμος δρασκελίζει το υψίπεδο της Οίτης, περνά από την καρδιά του Εθνικού Δρυμού, τις Καταβόθρες, το οροπέδιο Λιβαδιές και καταλήγει στην Καστανιά.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Φεύγοντας από την Παύλιανη με κατεύθυνση προς Λιδορίκι (άσφαλτος) στα 3 χιλιόμετρα θα δείτε δεξιά ταμπέλα για Ιερό Ηρακλή. Ο δρόμος αμέσως τρυπώνει στο ελατόδασος και με συνεχείς ανηφορικές στροφές κερδίζει υψόμετρο. Ακολουθώντας τον κεντρικό χωμάτινο άξονα, με λίγη προσοχή δεν θα μπερδευτείτε πουθενά. Στα 19 χιλιόμετρα θα βρεθείτε στο οροπέδιο Λιβαδιές όπου αναπτύσσεται η μικρή λίμνη με τους αλπικούς τρίτωνες, ενώ ανατολικά στο βάθος του ορίζοντα δεσπόζει η κορφή Γρενενό (2114) υψ.) . Από εδώ αρχίζει η κατάβαση. Πάντα οδηγώντας σε χώμα θα περάσετε το ορειβατικό καταφύγιο που βρίσκεται στη θέση «Τράπεζα» και θα συνεχίσετε με άφθονες στροφές για το χωριό Καστανιά όπου θα πατήσετε ξανά άσφαλτο. Από Καστανιά μπορείτε να βγείτε στο δρόμο Λάμιας- Καρπενησίου ή να καταλήξετε στην όμορφη Υπάτη.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Σημεία που χρειάζονται προσοχή: Παντού σε όλα τα σκιερά σημεία καραδοκεί η λάσπη, ιδίως μετά τα πρωτοβρόχια. Το χιόνι έρχεται νωρίς εδώ στα υψίπεδα της Οίτης. Έτσι, μετά το Νοέμβρη μην επιδιώξετε με κακοκαιρία να βρείτε σε χωματόδρομους που κινούνται σε ύψος πάνω από 1200 μέτρα. Από το οροπέδιο Λιβαδιές μέχρι Καστανιά, ο δρόμος υποφέρει από έντονες κατολισθήσεις. Ανεφοδιασμός σε καύσιμα: Στην Παύλιανη λειτουργούν πρατήρια βενζίνης. Προς την πλευρά του Σπερχειού θα βρείτε στην Υπάτη.

Ο Παρνασσός, της σιωπής και του χιονιού

Ο Παρνασσός, το πασίγνωστο βουνό των χειμερινών σπορ, παρουσιάζει και ένα διαφορετικό ενδιαφέρον με την πανέμορφη φύση του, όταν τα χιόνια λιώσουν. Ακολουθώντας από την Αράχοβα -κατά τα γνωστά- το δρόμο για τα Λιβάδια προσπερνάμε τη διασταύρωση για τα χιονοδρομικά κέντρα και συνεχίζουμε για Αγόριανη (Επτάλοφος). Λίγο πριν πάρουμε την τελική κατηφόρα που θα μας βγάλει στο γνωστό κεφαλοχώρι, θα δούμε δεξιά τον χωμάτινο δρόμο που οδηγεί στο “Ελατος Resort”. Τον ακολουθούμε για 2 χιλιόμετρα και στρίβουμε αριστερά στο στενό δασικό δρόμο που χάνεται μέσα στα έλατα. Η διαδρομή είναι πανέμορφη καθώς διασχίζει το πιο δασωμένο σημείο του εθνικού Δρυμού.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Περίπου στο μέσον της θα βγούμε σε ύψος1200 μέτρων και θα γυρίσουμε από την άλλη πλευρά του Παρνασσού σε δρόμο με απότομες στροφές που θα μας ρίξει στον επαρχιακό οδικό άξονα Πολύδροσου – Αμφίκλειας, δυο χιλιόμετρα πριν τη διασταύρωση για Σουβάλα.. Συνολικά από το «Έλατος resort» μέχρι να πατήσουμε και πάλι άσφαλτο θα διανύσουμε 12 πανέμορφα χιλιόμετρα.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Η Άνω Σουβάλα  (η Άνω Πολύδροσο ) και η Κάτω Σουβάλα (Πολύδροσο) διαθέτουν ταβέρνες, ενώ στο Πολύδροσο θα βρείτε μερικούς καλούς παραδοσιακούς ξενώνες.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Σημεία που χρειάζονται προσοχή: Μετά το «Έλατος resort» με το που θα μπούμε στο ελατόδασος το οδόστρωμα χειροτερεύει πολύ με λάσπη (Άνοιξη – Φθινόπωρο) ή χιόνι (Χειμώνας). Ανεφοδιασμός σε καύσιμα: Σε όλα τα χωριά περιμετρικά του Παρνασσού υπάρχουν πρατήρια βενζίνης.

Γρεβενά – Μοναχίτι – Μικρολίβαδο – Βάλια Κάλντα

Μετά την ολοκλήρωση των έργων της Εγνατίας οδού τα Γρεβενά ήρθαν ακόμη πιο κοντά στη Θεσσαλονίκη. Έτσι  πλέον οι ταξιδιώτες δεν θα χρειαστεί να καλύψουν πάνω από 165 χιλιόμετρα σε κλειστό και ασφαλή αυτοκινητόδρομο. Το χωριό Μοναχίτι απέχει από την πόλη των Γρεβενών 30 χιλιόμετρα (άσφαλτος).

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Στην πορεία σας αξίζει μια σύντομη παράκαμψη για να επισκεφθείτε το περίφημο μονότοκο γεφύρι του Αζίζ Αγά που βρίσκεται κοντά στο χωριό Τρίκωμο. Από το Μοναχίτι  ξεκινά μια ενδιαφέρουσα διαδρομή που δεν ξεπερνά τα 11 χιλιόμετρα και θα σας φέρει στο χωριό Μικρολίβαδο και στις παρυφές του Εθνικού δρυμού της Βάλια Κάλντα. Από το Μικρολίβαδο μπορείτε, είτε ακολουθώντας τον ασφάλτινο δρόμο να επιστρέψετε στα Γρεβενά μέσω του οδικού άξονα Μετσόβου – Γρεβενών, είτε να συνεχίσετε σε μέτριας βατότητας χωματόδρομο που θα σας βγάλει στον Άγιο Νικόλαο, την πέτρινη εκκλησία που βρίσκεται κοντά το Περιβόλι.

COPYRIGHT PHOTO: A, DIANELOS / Views Of Greece

Η διαδρομή Μικρολίβαδο – εκκλησία Αγ. Νικολάου διασχίζει πυκνόφυτα δάση οξιάς και μαύρων πεύκων. Στην πορεία σας θα διανύσετε 16 χιλιόμετρα σε πορεία παράλληλη με τα γρήγορα νερά του ορεινού ρέματος του Ασπροπόταμου, το οποίο κυλά στο βάθος στενής και απόκρημνης χαράδρας. Φτάνοντας στον Άγιο Νικόλαο θα πέσετε πάνω στον οδικό άξονα Περιβολιού – Γρεβενών και θα συνεχίσετε για Περιβόλι όπου θ’ αναζητήσετε τον χωματόδρομο που καταλήγει στην περίφημη  Βάλια Κάλντα (υπάρχουν ταμπέλλες), Ο δασικός αυτός δρόμος που οδηγεί στον πυρήνα του  Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου παραμένει ανοιχτός μέχρι τα μέσα του Νοεμβρίου. Μετά με τα πρώτα χιονιά όταν κλείνουν τα ορεινά περάσματα, η πρόσβαση με αυτοκίνητο είναι αδύνατη. Από το Περιβόλι μέχρι το Αρκουδόρεμα που βρίσκεται μέσα στον πυρήνα της Βάλια Κάλντα, θα διανύσετε 16 χιλιόμετρα.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να σας θυμίσουμε ότι μέσα στα όρια του Εθνικού Δρυμού απαγορεύονται η κατασκήνωση, το άναμμα φωτιάς, η περισυλλογή φυτών και λουλουδιών.

Σημεία που χρειάζονται προσοχή: Από Μικρολίβαδο μέχρι την εκκλησία του Αγ. Νικολάου ο δασικός δρόμος καθώς κινείται πλάι στην κοίτη του Ασπροπόταμου, είναι σε αρκετά σημεία ιδιαίτερα στενός, ενώ υποφέρει και από κατολισθήσεις. Από τον αυχένα στη θέση «Σταυρός» οδηγώντας προς Αρκουδόρεμα, είναι πιθανόν να συναντήσετε αρκετή λάσπη. Για ασφαλείς περιηγήσεις απευθυνθείτε στο Γραφείο Οικοτουρισμού & Οδηγών Άγριας Φύσης (24620 85032, www.overlandpindos.gr ). Ανεφοδιασμός με καύσιμα: Πρατήρια βενζίνης λειτουργούν στο χωριό Μαυραναίοι πηγαίνοντας για Μοναχίτη και στην Κρανιά κοντά στο Μικρολίβαδο.

Δράμα, Φαλακρό όρος, Οροπέδιο Σίτνας

Το Φαλακρό με εξαίρεση τις ψηλότερες κορφές του που είναι γυμνές είναι ένα αρκετά δασωμένο βουνό. Η χλωρίδα του που είναι περισσότερο συγγενική με αυτήν βορειοτέρων χωρών περιλαμβάνει πάνω από χίλια είδη. Πλούσια είναι και η πανίδα του που περιλαμβάνει όλα τα μεγάλα θηλαστικά –λύκος αρκούδα, ζαρκάδι, αγριογούρουνο- γι’ αυτό και μια περιοχή έκτασης 105.600 στρεμμάτων έχει ενταχθεί στο Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών “Natura 2000”.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

H χωμάτινη  διαδρομή που προτείνουμε οδηγεί σε αδιέξοδο, αλλά τη συνιστούμε κυρίως για την ανυπέρβλητη θέα της στα κορφοβούνια του άγνωστου μεθοριακού βουνού. Από το δρόμο που συνδέει τη Δράμα με το Κάτω Νευροκόπι, στον κόμβο της Προσοτσάνης, (150 χλμ. από Θεσσαλονίκη) θα στρίψετε δεξιά όπως δείχνουν οι ταμπέλες για το χωριό Πετρούσα (4 χλμ.). Από εκεί θα συνεχίσετε για Πύργους (υψόμ. 450), μια απόσταση που δεν ξεπερνά τα 5 χλμ., ακολουθώντας πορεία παράλληλη με αυτήν του μικρού φαραγγιού. Θα διασχίσετε το χωριό με κατεύθυνση νότια (προσοχή μην πάρετε τον βόρειο δρόμο που οδηγεί στο ορειβατικό καταφύγιο Προσότσανης), οδηγώντας σε στενό, ασφάλτινο επαρχιακό δρόμο για 1 χλμ. έως το ρέμα. Σ’ αυτό το σημείο θα στρίψετε αριστερά. Ο χωματόδρομος ευδιάκριτος και «δουλεμένος», αρχίζει αμέσως να ανηφορίζει. Παραβλέποντας τους διάφορους στενότερους παράδρομους ανηφορίζετε με έντονες κλίσεις και σε σχετικά βατό οδόστρωμα κερδίζοντας συνεχώς υψόμετρο, ενώ μετά από κάθε στροφή η θέα στις κορφές του Φαλακρού γίνεται όλο και πιο εντυπωσιακή. Ψηλότερα αρχίζει το δάσος της οξιάς.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Στα 11,5 χλμ. από τον Πύργο, σε ύψος 1.350 μέτρων, το τοπίο απογυμνώνεται και το οροπέδιο της Σίτνας αποκαλύπτεται σε όλη τη μοναχική του μεγαλοπρέπεια. Συνεχίζετε για ακόμη 3 χιλιόμετρα ως τα ο λατομείο μαρμάρου όπου και ολοκληρώνεται η διαδρομή.

Σημεία που χρειάζονται προσοχή: Το σύνολο της προτεινόμενης χωμάτινης διαδρομής-από Πύργο έως οροπέδιο Σίτνας- μπορεί να πραγματοποιηθεί μέχρι τα μέσα του Νοεμβρίου ακόμα και αν έχει προηγηθεί ελαφρά χιονόπτωση. Χρειάζεται προσοχή στα φορτωμένα με μαρμάρινους ογκόλιθους φορτηγά τα οποία κατεβαίνουν ασθμαίνοντας από το κοντινό λατομείο. Ανεφοδιασμός με καύσιμα: Πρατήρια βενζίνης θα βρείτε στη Δράμα και στον κόμβο της Προσοτσάνης

Πέτρα Ολύμπου – Κοκκινοπλός

Οι ποικίλες κλιματολογικές συνθήκες, αλλά και η μικρή απόσταση από τη θάλασσα διαμόρφωσαν με την πάροδο των αιώνων εδώ στο ψηλότερο βουνό των Βαλκανίων ένα αξιόλογο, αλλά και πολύπλοκο οικοσύστημα με πολλές ιδιαιτερότητες.  Στις πλαγιές Ολύμπου έχουν καταγραφεί πάνω από 1.700 είδη φυτών, δηλαδή περίπου το 1/4 της  Ελληνικής χλωρίδας, αλλά και πολλά σπάνια και απειλούμενα  είδη  της ευρωπαϊκής πανίδας όπως το αγριοκάτσικο και το ζαρκάδι. Το 1938 ένα μικρό τμήμα του Ολύμπου ανακηρύχθηκε εθνικός δρυμός. Από το 1981 η περιοχή έχει χαρακτηριστεί από την Ουνέσκο ως «διατηρητέο τμήμα της παγκόσμιας βιόσφαιρας».

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Το χωριό Πέτρα βρίσκεται σε υψόμετρο 550 σκαρφαλωμένο στις βορειοανατολικές παρυφές του Ολύμπου. Προσεγγίζεται εύκολα από την Κατερίνη μέσω του δρόμου Κατερίνης- Ελασσόνας (απέχει 90 χλμ. από Θεσσαλονίκη.) και διαθέτει ταβέρνες και ξενώνα. Η αρχαία Πέτρα ήταν γνωστή για το ισχυρό κάστρο της που προστάτευε τα περάσματα των ομωνύμων στενών τα οποία την εποχή θεωρούνταν μεγάλης στρατηγικής σημασίας και συχνά υπήρξε σημείο τριβής μεταξύ Μακεδόνων και Θεσσαλών. Από το σημερινό χωριό ξεκινά μια θαυμάσια χωμάτινη διαδρομή που διατρέχει τα βόρεια πρανή του Ολύμπου και καταλήγει μετά από 14 χιλιόμετρα στο βλάχικο χωριό Κοκκινοπλός του νομού Λάρισας.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Ξεκινώντας από τα τελευταία σπίτια του χωριού Πέτρα ακολουθούμε το χωμάτινο ανηφορικό δρόμο που φεύγει με κατεύθυνση νοτιοδυτική. Από την πρώτη στιγμή οδηγούμε μέσα σε δάσος με πυκνά μαυρόπευκα. Ένα όμορφο σημείο είναι το υψίπεδο της Μπάρας με τα απλωτά ορεινά λιβάδια και τις μικροσκοπικές εποχικές λίμνες. Στη συνέχεια ο δρόμος στενεύει λίγο, οι στροφές γίνονται περισσότερες και πιο ανηφορικές, ενώ μεγαλώνει συνεχώς το υψόμετρο. Δεν θα πρέπει να σας μπερδέψουν οι διάφοροι δευτερεύοντες δρόμοι που φεύγουν στα αριστερά σας και οδηγούν σε αδιέξοδα. Αντίθετα οι παράδρομοι που κατηφορίζουν δεξιά είτε καταλήγουν στον Άγιο Δημήτριο, είτε στον κεντρικό δρόμο Λάρισας – Κατερίνης. Φτάνοντας στο Κοκκινοπλό θα πατήσετε και πάλι άσφαλτο. Από εδώ η Ελασσόνα απέχει 30 χλμ. και η Λάρισα 68 χλμ.

Σημεία που χρειάζονται προσοχή: Η διαδρομή καθώς κινείται σε μέτριο υψόμετρο (900-1200 μέτρα) δεν παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες εκτός κι αν έχει προηγηθεί χιονόπτωση ή έντονη νεροποντή. Γι’ αυτό και πριν την ακολουθήσετε θα ήταν φρόνιμο να ρωτήσετε τους ντοπιους. Το μόνο σημείο όπου πιθανόν να συναντήστε έντονα νεροφαγώματα. στο οδόστρωμα είναι κοντά στο ρέμα Ξερολάκκι. Ανεφοδιασμός με καύσιμα: Πρατήρια βενζίνης θα βρείτε σον εθνικό δρόμο Κατερίνης Ελασσόνας στο ύψος του χωριού Άγιος Δημήτριος.

Παλιός Παντελεήμονας, Βρύση Κατή, Καλλιπεύκη

Ιδιαίτερης αισθητικής αξίας διαδρομή που ξεδιπλώνεται στις κατάφυτες από οξιές πλαγιές του Κάτω Ολύμπου ενός από τα πιο άγνωστα αλλά και πλέον δασωμένα βουνά της Ελλάδας. Ακολουθώντας την εθνική οδό Αθηνών – Θεσσαλονίκης στο ύψος του κάστρου του Πλαταμώνα (95 χλμ. από Θεσσαλονίκη) θα δείτε τον επαρχιακό δρόμο που θα σας φέρει μετά από 8 χιλιόμετρα στην είσοδο του παραδοσιακού χωριού του Παλιού Παντελεήμονα, όπου υπάρχουν δυνατότητες για διαμονή και φαγητό. 

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Λίγο πριν το χώρο στάθμευσης θα δείτε τον ασφάλτινο δρόμο που ανηφορίζει για Καλλιπεύκη (υπάρχουν ταμπέλες). Μετά από 3,5 χλμ. έντονης ανάβασης θα συναντήσετε το παρεκκλήσι του Προφήτη Ηλία όπου αξίζει μια σύντομη στάση για να απολαύσετε την εκπληκτική θέα στις κεντρικές κορφές του Ολύμπου και στην ακτογραμμή.. Από εδώ θα συνεχίσετε για ακόμη 2 χιλιόμετρα μέχρι να δείτε αριστερά σας την ταμπέλλα του δασαρχείου που δείχνει το στενό χωμάτινο δρόμο προς Βρύση Κατή.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Θα διασχίσετε πυκνό δάσος καστανιάς ελάτης και οξιάς, προσέχοντας μην ακολουθήσετε κάποιο από τα παρακλάδια που φεύγουν δεξιά και αριστερά. Αν και στις περισσότερες διασταυρώσεις υπάρχουν κατατοπιστικές ταμπέλλες είναι απαραίτητη η χρήση GPS.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Μέχρι τη Βρύση Κατή και τη μικρή ορεινή λίμνη, θα διανύσετε συνολικά 8 χιλιόμετρα. Συνεχίζετε πάντα τον πιο ευδιάκριτο δασικό δρόμο για ακόμη 9 χλμ ως τη δασική τοποθεσία Πατωμένη όπου θα συναντήσετε άσφαλτο. Από εδώ το χωριό Καλλιπεύκη απέχει μόλις 2 χλμ. Σε όλη την πορεία σας θα απολαύσετε την εντυπωσιακή θέα στις κορφές του Ολύμπου. Εναλλακτικά, στην τοποθεσία Βρύση Κατή μπορείτε να έρθετε και μέσω Άνω Σκοτίνας, Κρανιάς ή Παλαιών Πόρων. Αλλά όπως προείπαμε, απαραίτητη είναι η χρήση ενός καλού χάρτη και GPS. Από Καλλιπεύκη θα πάτε προς Λάρισα και εθνική οδό μέσω του χωριού Γόννοι (18 χλμ.) ή θα κατευθυνθείτε προς Ελασσόνα (50 χλμ.).

Σημεία που χρειάζονται προσοχή: Όλη η χωμάτινη διαδρομή χρειάζεται προσοχή κυρίως λόγω λάσπης που πολλές φορές το φθινόπωρο καραδοκεί κάτω από τα πεσμένα φυλλώματα της οξιάς. Την άνοιξη υπάρχουν 2-3 σκιερά σημεία όπου το χιόνι μένει λόγω υψομέτρου και σκιάς μέχρι το Μάη. Ανεφοδιασμός με καύσιμα: Πρατήρια βενζίνης θα βρείτε στην εθνική οδό Λάρισας – Θεσσαλονίκης και κατηφορίζοντας από Καλλιπεύκη, στο χωριό Γόννοι (18 χλμ.).

Μενδενίτσα – Καλλίδρομο

Μόλις περάσετε τα Καμένα Βούρλα –ερχόμενοι από Αθήνα-, στο ύψος των Θερμοπυλών θα αφήσετε τον κλειστό αυτοκινητόδρομο και θ’ ακολουθήσετε τις ταμπέλες για Μενδενίτσα. Ακολουθεί γρήγορη ανάβαση με αρκετές στροφές. Πρώτα θα συναντήσετε το χωριό Ανάβρα (6 χλμ.) για ν’ ακολουθήσει μετά από ακόμη 6 ανηφορικά χιλιόμετρα το χωριό Μενδενίτσα. Ο οικισμός καλοδιατηρημένος, με πολλά αναλλοίωτα παραδοσιακά στοιχεία σας καλωσορίζει.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Στην κορφή του λόφου το θρυλικό κάστρο της Μενδενίτσας (κτίσθηκε το 1204 από τους Φράγκους) θυμίζει άλλες εποχές.  Ένα χιλιόμετρο πριν μπείτε στο χωριό, θα δείτε δεξιά -έτσι όπως έρχεσαι από Θερμοπύλες -ένα χαλικοστρωμένο δρομάκι και ταμπέλα προς Μονή Αγίας Τριάδας (1 χλμ). Από εδώ θα συνεχίσετε δεξιά, πατώντας καλό χωματόδρομο ο οποίος χάνεται στα ελατοδάση του Καλλίδρομου.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Η διαδρομή αυτή μέσα από ένα πλήθος δασικών δρόμων οδηγεί στο οροπέδιο του Καλλίδρομου και την μικρή ορεινή λίμνη που αποτελεί πραγματικά μια έκπληξη για όσους δεν έχουν ξανάρθει στην περιοχή(καλό θα ήταν να έχετε μαζί σας έναν καλό ορειβατικό χάρτη ή να κάνετε χρήση GPS). Συνεχίζοντας πάντα σε χωμάτινους δρόμους θα έχετε την δυνατότητα να τραβήξετε δυτικά για την κοιλάδα του Βοιωτικού Κηφισού και την παλιά εθνική οδό Αθηνών – Λαμίας, ή να συνεχίσετε μέχρι το Ελευθεροχώρι όπου θα πατήσετε και πάλι άσφαλτο. Από εδώ η νέα Εθνική οδός Αθηνών – Λαμίας απέχει μόλις 21 χλμ.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Σημεία που χρειάζονται προσοχή: Μετά τη Μενδενίτσα και αφού θα πιάσετε τα έλατα  αρχίζει η λασπομαχία – αν είναι χειμώνας – σε αυτό το σημείο θα συναντήσετε και χιόνι. Πλησιάζοντάς τη λιμνούλα θα βρείτε τα πιο δύσκολα σημεία. Ανεφοδιασμός με καύσιμα: Στα παράπλευρα πρατήρια της Εθνικής Οδου και στο Μπράλο.

Ζαγοροχώρια:   Βοβούσα– Λάιστα

H Boβούσα, το κεφαλοχώρι του Ανατ. Ζαγοριού, είναι ένα από τα λίγα της πατρίδας μας που τα διασχίζει ένα ποτάμι και στην προκειμένη περίπτωση ο Αώος. Ένα μεγάλο μονότοξο γεφύρι συνδέει τους αντικριστούς μαχαλάδες από το 1748. Χρηματοδότης του ήταν ο Αλέξης Μίσιος από τη Βίτσα του Κεντρικού Ζαγοριού.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Από τη Βοβούσα μπορείτε να συνεχίσετε την περιήγησή σας, σε άσφαλτο για Περιβόλι Γρεβενών. Αν όμως θέλετε να προσεγγίσετε τα χωριά του Κεντρικού Ζαγοριού δεν έχετε άλλη επιλογή από το να πατήσετε χώμα. Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα είναι η διάσχιση που πραγματοποιείται μονό τους θερινούς μήνες και συνδέει τη Βοβούσα με τα χωριά του Κεντρικού Ζαγοριού, το Τσεπέλοβο, το Σκαμνέλι και τη Λάιστα. Ο δρόμος ως την άκρη του χωριού είναι ασφάλτινος.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Μετά ξεκινά επίμονη ανάβαση με αρκετό στριφογύρισμα έως τα 1600 υψόμετρο. Θα περάσετε το υδραγωγείο του χωριού, τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας και στα 12 χλμ. θα βγείτε σε χαρακτηριστικοί ύψωμα όπου υπάρχει εμφανής διασταύρωση. Ο δρόμος δεξιά κατηφορίζει για Λάιστα (16 χλμ.). Ευθεία συνεχίζει προς το υψίπεδο του Γυφτόκαμπου (8 χλμ.), όπου θα πέσετε στον κεντρικό δρόμο που συνδέει το Τσεπέλοβο με το Βρυσοχώρι. Συνολικά δεν θα χρειαστεί να καλύψετε περισσότερα από25 χιλιόμετραμέσα στα γνωστά για την πυκνότητά τους και την σπάνια πανίδα τους, δάση της Μόρφας.

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

Σημεία που χρειάζονται προσοχή: Τα πρώτα χιλιόμετρα προσοχή χρειάζονται οι μεγάλες πέτρες που υπάρχουν στο οδόστρωμα, ψηλότερα και κυρίως προς Λαίστα το χιόνι παραμένει ακόμη και μέχρι το Μαη. Ανεφοδιασμός με καύσιμα: Από τη πλευρά της Βοβούσας το πλησιέστερο πρατήριο είναι στο Μέτσοβο ή στη γέφυρα Μπαλτούμα, προς το Κεντρικό Ζαγόρι πρατήριο υπάρχει στο χωριό Ασπραγγέλοι.

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Με υπευθυνότητα και σεβασμό στον αναγνώστη έχει καταβληθεί η καλύτερη δυνατή προσπάθεια για να εξασφαλιστεί η εγκυρότητα των πληροφοριών τη στιγμή που γράφτηκαν. Ο χρήστης ταξιδεύει αποκλειστικά με δική του ευθύνη. Η Views of Greece και  ο συγγραφέας του  άρθρου δεν ευθύνονται για τυχόν συνέπειες από την υιοθέτηση αυτών των προτάσεων και την εφαρμογή τους.

Κείμενο: Θοδωρής Αθανασιάδης

Copyright φωτογραφιών: Θοδωρής Αθανασιάδης

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά ή συνολικά, συμπεριλαμβανομένων των επιμέρους κειμένων ή και των φωτογραφιών χωρίς τη γραπτή άδεια του δημιουργού, σύμφωνα με τον νόμο Ν.2121/1993 και τη διεθνή σύμβαση της Βέρνης (που έχει κυρωθεί με το ν. 100/1975).  Η Πνευματική ιδιοκτησία ανήκει στον δημιουργό και αποκτάται χωρίς καμιά διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.

 

 


Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

error: Content is protected! Copyright © Germain Alexakis & Theo Athanasiadis / Views of Greece