ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ SOS

 

 

Υιοθέτησε μια φώκια: Οι πιθανότητες να μην μειωθεί ο πληθυσμός της απειλούμενης με εξαφάνιση Μεσογειακής φώκιας, αυξάνονται αν υπάρχει κάποιος που πραγματικά νοιάζεται. Με το πρόγραμμα υιοθεσίας Μεσογειακής φώκιας, η MOm ξεκινάει μια διαδικασία ανεύρεσης πόρων για την προστασία της Monachus monachus και κατ’ επέκταση, του θαλάσσιου οικοσυστήματος της Ελλάδας, πριν είναι πολύ αργά. Η συνεισφορά σου, θα μας βοηθήσει να….

  • Προστατεύσουμε τη Μεσογειακή φώκια και το θαλάσσιο οικοσύστημα από απειλές όπως: η υπεραλίευση, η τυχαία σύλληψη των φωκών σε αλιευτικά εργαλεία, η ηθελημένη θανάτωση των φωκών, η άναρχη ανάπτυξη και η ρύπανση.
  • Εξασφαλίσουμε την προστασία των βιοτόπων του είδους.
  • Περιθάλψουμε τραυματισμένες, άρρωστες και ορφανές φώκιες ώστε να είναι σε θέση να επιβιώσουν στο φυσικό τους περιβάλλον.
  • Συλλέξουμε νέα δεδομένα για την βιολογία, οικολογία και συμπεριφορά της Monachus monachus.
  • Ευαισθητοποιήσουμε τα παιδιά πραγματοποιώντας δράσεις περιβαλλοντικής εκπαίδευσης σε όλη την Ελλάδα.
  • Ενημερώσουμε το ευρύ κοινό σχετικά με θέματα θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Περισσότερα: www.mom.gr

Πάρκο Πρεσπών, πάλι η Ελλάδα μένει πίσω: Στις 23 Ιουλίου 2012, το Κοινοβούλιο της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας ενέκρινε -χωρίς καμία αρνητική ψήφο- το νομοσχέδιο κύρωσης της Διεθνούς Συμφωνίας για την Προστασία και Αειφόρο Ανάπτυξη του Πάρκου Πρεσπών, την οποία είχαν υπογράψει η Ελλάδα, η Αλβανία, η πΓΔΜ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 2 Φεβρουαρίου του 2010. Παρά ταύτα, σήμερα, 30 μήνες μετά την υπογραφή της, η Συμφωνία παραμένει ανενεργή εξαιτίας του γεγονότος ότι η Ελλάδα δεν την έχει ακόμα επικυρώσει, αν και η υπογραφή της Συμφωνίας είχε αποτελέσει πρωτοβουλία της τότε ελληνικής Κυβέρνησης1 . Πάντως το σχετικό κυρωτικό νομοσχέδιο έχει γίνει αντικείμενο πολύμηνης επεξεργασίας στο ΥΠΕΚΑ ήδη από το 2010 αλλά από τότε κρατιέται στα συρτάρια αναμένοντας την πολιτική απόφαση του εκάστοτε Υπουργού για να προωθηθεί. Εντωμεταξύ, οι φορείς της διασυνοριακής Πρέσπας κινητοποιούνται για να προετοιμάσουν την εφαρμογή της Συμφωνίας. Τον προηγούμενο μήνα (26 Ιουνίου) στη Μπίτολα της πΓΔΜ, πραγματοποιήθηκε άτυπη συνάντηση των μελών της Επιτροπής Διαχείρισης του Πάρκου Πρεσπών (ΕΔΠΠ), του βασικού οργάνου που προβλέπεται να λειτουργήσει στο πλαίσιο αυτής της Συμφωνίας. Τη συνάντηση υποστήριξε το UNDP και τη συγκάλεσε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Χωροταξίας της πΓΔΜ, με στόχο την ανανέωση κι αναθέρμανση της συνεργασίας στο Πάρκο Πρεσπών μετά από μεγάλο διάστημα -θεσμικής- απραξίας.   Περισσότερα:  www.spp.gr

Αλήθειες για τον Αμβρακικό: Στο πλαίσιο της πανελλαδικής εκστρατείας «Καθαρίστε τη Μεσόγειο», το Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS σε συνεργασία με τον Φορέα Διαχείρισης Υγροτόπων Αμβρακικού, πραγματοποίησαν καθαρισμούς σε επιλεγμένα σημεία της προστατευόμενης περιοχής του Εθνικού Πάρκου Υγροτόπων Αμβρακικού την Κυριακή 22 και τη Δευτέρα 23 Μαΐου 2011.  Η προσπάθεια, που στόχο είχε την ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και της επείγουσας ανάγκης προστασίας της περιοχής, έφερε στο φως, όχι μόνο τόνους σκουπιδιών και άλλες πηγές ρύπανσης του υγροτόπου, αλλά κυρίως τη νοοτροπία και τις πρακτικές που υποθάλπουν και συντηρούν την κατάσταση αυτή, οδηγώντας σε συνεχή υποβάθμιση της περιοχής. Περισσότερα : http://medsos.gr/medsos/

Ένα κοινό μέλλον για την Πρέσπα: Η λεκάνη των Πρεσπών έχει χαρακτηρισθεί εθνικός δρυμός από το 1974 και   προστατεύεται από τις  συνθήκες RAMSAR και Βέρνης, όπως επίσης απ’ την κοινοτική οδηγία 79/409 ως εξαιρετικής σημασίας υγροβιότοπος με πανευρωπαϊκό ενδιαφέρον. Η  Πρέσπα είναι η μόνη περιοχή της Ευρώπης με εξαίρεση το  Δέλτα  του Δούναβη, όπου φωλιάζουν ο ροδοπελεκάνος και ο αργυροπελεκάνος. Σήμερα κάποιοι όψιμοι ταξιδιωτικοί αρθογράφοι  ”ειδικοί επί παντός επιστητού” παρουσιάζουν ακροθιγώς την Πρέσπα ως ένα πανέμορφο τοπίο με γραφικούς γέροντες, άγρια πουλάκια και χλιδάτους ξενώνες… Όμως η Πρέσπα είναι μια κιβωτός ζωής, ένας τόπος πολυδιάστατος που χρειάζεται  βαθιά να κατανοήσουμε, καθώς πέρασε μεγάλες δοκιμασίες στο πρόσφατο παρελθόν  από άστοχες ανθρώπινες επεμβάσεις. Συγκεκριμένα το 1986 στα πλαίσια πιλοτικού αναπτυξιακού προγράμματος που χρηματοδοτήθηκε από την ΕΟΚ με 1,500,000.000 δρχ., κόπηκαν χιλιάδες δέντρα από τα παρόχθια δάση,  πραγματοποιήθηκαν χωματουργικά έργα στα υγρά λιβάδια και  ξεκίνησαν εργασίες για τη κατασκευή μεγάλου ιχθυοτροφείου και ιχθυογεννητικού σταθμού σε περιοχή ζωτικής σημασίας για την ορνιθοπανίδα! Η Views of Greece βρέθηκε τότε στην περιοχή διαπιστώνοντας ένα οικολογικό… αρμαγεδώνα.  Αν δεν υπήρχαν οι μη κερδοσκοπικές οργανώσεις «Φίλοι των Πρεσπών», «WWF International»,  «Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία» που μετέπειτα δημιούργησαν μαζί με αρκετούς άλλους φορείς την «Εταιρεία Προστασίας Πρεσπών», πιθανόν τώρα να  μιλούσαμε για μια ακόμη χαμένη λίμνη όπως η Κορώνεια και να χύναμε κροκοδείλια δάκρια. Είκοσι χρόνια μετά, για πρώτη φορά στη νοτιοανατολική Ευρώπη δημιουργείται το «Βαλκανικό Πάρκο Πρεσπών» και θεσμοθετείται μια ενιαία διασυνοριακή προστατευόμενη περιοχή που περιλαμβάνει τις δυο λίμνες και τα γύρω βουνά. Η προσφορά λοιπόν της Εταιρείας Προστασίας Πρέπων μέσα από τα μύρια προβλήματα που αντιμετώπισε-γραφειοκρατικές και μικροκομματικές σκοπιμότητες – είναι ανυπολόγιστη και θα πρέπει με κάθε τρόπο να προβάλλεται και να αναγνωρίζεται. Περισσότερες πληροφορίες στο site της Ε.Π.Π. www.spp.gr

Καταμέτρηση Υδρόβιων Πουλιών: Πραγματοποιήθηκαν και φέτος οι Μεσοχειμωνιάτικες Καταμετρήσεις Υδρόβιων Πουλιών (ΜΕΚΥΠ) που έπειτα από 43 χρόνια, φαίνεται ότι έχουν γίνει θεσμός. Όλο και περισσότεροι εθελοντές της Ορνιθολογικής, τοπικές περιβαλλοντικές οργανώσεις καθώς και προσωπικό των Φορέων Διαχείρισης συμμετέχουν σε αυτές κάθε χρόνο! Οι ΜΕΚΥΠ αποτελούν το μακροβιότερο πρόγραμμα παρακολούθησης άγριας ζωής παγκοσμίως, αλλά και στην Ελλάδα όπου τον συντονισμό έχει αναλάβει πλέον η Ορνιθολογική. Οι ΜΕΚΥΠ αποτελούν μέρος ενός παγκόσμιου προγράμματος της Διεθνούς Οργάνωσης Υγροτόπων (Wetlands International) και διεξάγονται κάθε χρόνο σε πάνω από 100 χώρες με τη συμμετοχή περίπου 15.000 καταμετρητών.  Ο κατάλογος των ΜΕΚΥΠ στην Ελλάδα περιλαμβάνει 154 περιοχές οι οποίες καταλαμβάνουν συνολικά 301.022 εκτάρια (ή 3.010.224 στρέμματα). Από τις 154 περιοχές, οι 47 θεωρούνται κύριες (δηλαδή ως κράτος έχουμε υποχρέωση να τις παρακολουθούμε, πχ. περιοχές Ramsar κλπ) οι οποίες καλύπτουν όμως το 80% της συνολικής έκτασης (239.765 εκτάρια) και 107 δευτερεύουσες (61.257 εκτάρια). Αξιοσημείωτη ήταν η καταγραφή πάνω από 1.200 πουλιών στον Υγρότοπο Σχοινιά, με πιο σημαντικά το Στικταετό, τη Λαγγόνα και τη Βαλτόπαπια. Επίσης θετικές εντυπώσεις ήταν ο μεγάλος (για την περιοχή) αριθμός των Φαλαρίδων η παρουσία Μαυροκέφαλων Γλάρων, καθώς και αρκετών Μαυροβουτηχταριών και Γκισαριών. Δυστυχώς, δεν έλειπε και η παρατήρηση σημαντικής υποβάθμισης του περιβάλλοντος, ιδιαίτερα στην Τριχωνίδα. Αξιοσημείωτη ήταν η εντατική θήρα και η άνευ προηγουμένου λαθροθηρία που έλαβε χώρα φέτος στην Τριχωνίδα που προ-καθόρισε σε μεγάλο βαθμό την κατανομή των πληθυσμών των πουλιών. Πέραν των θηρεύσιμων ειδών, όλοι οι εθελοντές έγιναν μάρτυρες περιστατικών αδιάκριτης φόνευσης μη θηρεύσιμων και συχνά προστατευόμενων ειδών γεγονός που αποδεικνύει για ακόμη μία φορά ότι δε λειτούργησαν οι μηχανισμοί φύλαξης, σε αντίθεση με τους μηχανισμούς λαθροθηρίας.

Περιοχές NATURA  μόνο στα χαρτιά:  Η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι η διαχείριση των περιοχών NATURA  στην Ελλάδα είναι σε άθλια κατάσταση, απειλεί την Ελλάδα με παραπομπή στα δικαστήρια και επισημαίνει ότι οι ελληνικές αρχές αδυνατούν να απορροφήσουν πόρους που έχουν διατεθεί για τη διαχείριση των οικοτόπων. Αυτά προκύπτουν από απάντηση της Κομισιόν σε ερώτηση του Ευρωβουλευτή Νίκου Χουντή ο οποίος έθετε υπόψη της, την έκθεση της επιτροπής «Φύση 2000» η οποία επισημαίνει μια σειρά από προβλήματα στη λειτουργία των Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών. Πιο συγκεκριμένα στην ερώτηση του ο Νίκος Χουντής έθετε υπόψη της Κομισιόν τα πορίσματα της έκθεσης της επιτροπής «Φύση 2000» και σημειώνει  ότι: -Στην πλειοψηφία των φορέων διαχείρισης δεν εφαρμόζεται κανένα σύστημα επιστημονικής παρακολούθησης για τα είδη που απαντιούνται στην περιοχή -Οι φορείς διαχείρισης αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα χρηματοδότησηςφύλαξη των περιοχών που εποπτεύουν οι περισσότεροι φορείς  είναι λίγο ή καθόλου επαρκής -Το θεσμικό πλαίσιο είναι πεπαλαιωμένο -Οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες για τις περιοχές είναι ήδη ξεπερασμένες. Για μια ακόμη φορά η ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος στην Ελλάδα παραμένει στα συρτάρια των υπουργείων.

Λίμνη Μουστού, κοιτήδα ζωής: Μεσοχειμωνιάτικες καταμετρήσεις υδρόβιων πουλιών πραγματοποιήθηκαν ταυτόχρονα το δεύτερο και το τρίτο Σαββατοκύριακο του Ιανουαρίου σε πολλές χώρες υπό τον συντονισμό της WetlandsInternational. Στo πλαίσιο της προσπάθειας αυτής συνεργάστηκε και φέτος ο  Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, υπεύθυνο φορέα για τις καταμετρήσεις στη χώρα μας. Μέσα από τις καταμετρήσεις αποδείχτηκε ότι ο υγρότοπος Μουστού, αν και σχετικά περιορισμένος σε έκταση (καλύπτει μόλις 1.600 στρ.) εμφανίζει σημαντική ποικιλότητα τόσο σε παρυδάτια και υδρόβια πουλιά, όσο και σε αρπακτικά. Συμπερασματικά, ο Μουστός αναδεικνύεται για άλλη μια φορά ως χώρος εξέχουσας σημασίας για την ορινιθοπανίδα σε ολόκληρη την περιοχή του Πάρνωνα.

Ησυχία… κοιμούνται: Όπως δήλωσε ο Νίκος Γραμμενόπουλος από το Περιβαλλοντικό Κέντρο Αρκτούρου, το τσουχτερό κρύο και το χιόνι που έπεσε την περίοδο των γιορτών στο Νυμφαίο βοήθησε ώστε οι 13 αρκούδες του καταφυγίου να ακολουθήσουν ομαλά τον βιολογικό τους ρυθμό.   «Φέτος οι αρκούδες κοιμήθηκαν κανονικά στα τέλη Δεκεμβρίου, σχεδόν όλες μαζί και έτσι το καταφύγιο έκλεισε από τις 6 Ιανουαρίου», είπε ο Ν. Γραμμενόπουλος, προσθέτοντας ότι αναμένεται να ανοίξει στα μέσα Μαρτίου. Σημειώνεται ότι κάποιες χρονιές, λόγω ανόδου της θερμοκρασίας, οι αρκούδες αργούσαν να πέσουν σε χειμέριο ύπνο, διαταράσσοντας έτσι την βιολογική τους ισορροπία.

Αλκυονίδες Ημέρες Εθελοντικής Εργασίας:  Η Ορνιθολογική για 6η συνεχόμενη χρονιά, διοργανώνει και φέτος το διήμερο εθελοντισμού «Αλκυονίδες Ημέρες Εθελοντικής Εργασίας» το Σαββατοκύριακο 21 και 22 Ιανουαρίου 2012 και ώρες 11.00 με 14.00 στο Πάρκο Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης «Α. Τρίτσης» στο Ίλιον. Η δράση θα υλοποιηθεί σε συνεργασία με το Δίκτυο Εθελοντών και με την υποστήριξη του Φορέα του Πάρκου και έχει σκοπό την προώθηση του εθελοντισμού και την κάλυψη αναγκών στο μοναδικό αυτό Πάρκο. Συγκεκριμένα θα πραγματοποιηθούν δράσεις που αφορούν σε: – καθαρισμούς λιμνών και περιβάλλοντος χώρου – φυτεύσεις μικρού αριθμού δέντρων και περιποίηση φυτών – συντήρηση εγκαταστάσεων Ανάλογη εκδήλωση θα γίνει και την Κυριακή 29 Ιανουαρίου, ώρες 11.00 – 14.00, στη Λιμνοθάλασσα της Κλείσοβας στο Μεσολόγγι με τη συμμετοχή τοπικής ομάδας εθελοντών και μαθητικών περιβαλλοντικών ομάδων. Οι «Αλκυονίδες Ημέρες Εθελοντικής Εργασίας» στο Μεσολόγγι θα συμπεριλάβουν καθαρισμό στην περιοχή των ιαματικών λουτρών Αγίας Τριάδος στο δρόμο προς Τουρλίδα, καθώς και στην περιοχή «Αλμυράκι» στην είσοδο του δρόμου που χωρίζει την Ανατολική από τη Δυτική Κλείσοβα. Η όλη εκδήλωση θα συμπεριλάβει και παρατήρηση πουλιών στη λιμνοθάλασσα. Για περισσότερες πληροφορίες και για δηλώσεις συμμετοχής μπορείτε να επικοινωνείτε με το Γραφείο της Ορνιθολογικής στο Πάρκο:Τηλ. / Fax: 210 23 16 977, e mail: park@ornithologiki.gr

Νανόχηνα: πρόγραμμα ΖΩΗΣ για ένα από τα πιο απειλούμενα πουλιά της Ευρώπης:  Περισσότεροι από τριάντα συμμετέχοντες από πέντε διαφορετικές χώρες συγκεντρώθηκαν το Νοέμβριο στη Λίμνη Κερκίνη στο πλαίσιο της πρώτης συνάντησης εργασίας του νέου Προγράμματος LIFE+ για την προστασία της Νανόχηνας Anser erythropus που υλοποιείται από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία. Το πενταετούς διάρκειας πρόγραμμα, έχει ως στόχο να σταματήσει τη μείωση του Ευρωπαϊκού πληθυσμού της Νανόχηνας, επικεντρώνοντας τις δράσεις του τόσο στις περιοχές διαχείμασης του είδους, όσο και κατά μήκος της Ευρωπαϊκής μεταναστευτικής του διαδρομής. Για το σκοπό αυτό ενώνουν τις δυνάμεις τους οκτώ φορείς εκπροσωπώντας τέσσερις χώρες (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ουγγαρία και  Φινλανδία) που σε συνεργασία με φορείς από τη Νορβηγία θα παρακολουθούν τις Νανόχηνες και θα υλοποιήσουν τις απαραίτητες δράσεις για την προστασία τους.  Η Ελλάδα αποτελεί την πιο σημαντική χώρα στην Ευρωπαϊκή μεταναστευτική διαδρομή για τη Νανόχηνα, καθώς από παρατηρήσεις των τελευταίων 15 ετών και με εργαλείο την παρακολούθηση δακτυλιωμένων ατόμων, γνωρίζουμε ότι εδώ διαχειμάζει και περνά κατά τη μετανάστευση το σύνολο σχεδόν του Ευρωπαϊκού πληθυσμού της, από τα τέλη Οκτωβρίου ως τις αρχές Μαρτίου κάθε χρόνο. Στην Ελλάδα, το Πρόγραμμα LIFE περιλαμβάνει δράσεις σε όλες τις περιοχές όπου εμφανίζεται η Νανόχηνα, δηλαδή στο Δέλτα του Έβρου, τη Λίμνη Κερκίνη, τη Λίμνη Ισμαρίδα και το Δέλτα του Νέστου. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, η οποία διοργανώθηκε από την Ορνιθολογική σε συνεργασία με το Φορέα Διαχείρισης Λίμνης Κερκίνης, καταμετρήθηκαν 69 Νανόχηνες, από τις 74 που είχαν καταμετρηθεί μετά τη φετινή αναπαραγωγική περίοδο στη Νορβηγία, παρατήρηση που αποτελεί ρεκόρ των τελευταίων δύο δεκαετιών για τα ελληνικά δεδομένα και τον μεγαλύτερο αριθμό που έχει ποτέ παρατηρηθεί στην Κερκίνη! Περισσότερα http://files.ornithologiki.gr/newsletter/9/#News

Η Τυτώ που γύρισε σπίτι:     Απελευθερώθηκε στα Γιάννενα, υγιής πλέον, η Tυτώ που είχε βρεθεί τραυματισμένη στο Σταυράκι τον περασμένο Σεπτέμβριο. Στις 6 του Σεπτέμβρη του 2011 μια κυρία τηλεφώνησε στο Δασαρχείο Ιωαννίνων επειδή βρήκε στο Σταυράκι ένα τραυματισμένο παράξενο πουλί. Ο τραυματίας κατέληξε μετά από λίγη ώρα στα χέρια των τοπικών συνεργατών της ΑΝΙΜΑ για να του παρασχεθούν οι απαραίτητες πρώτες βοήθειες, ώστε να μπορέσει να επιβιώσει ώσπου να φτάσει στα χέρια των ειδικών στην Αθήνα. Ήταν μια Τυτώ (Tyto alba) ή αλλιώς ανθρωποπούλι, ένα νυκτόβιο αρπακτικό πουλί που το καρδιόσχημο πρόσωπό του και το ανοιχτόχρωμο πτέρωμά του το κάνουν ιδιαίτερα εντυπωσιακό. Και μάλιστα ήταν το πρώτο που καταγράφηκε στα Γιάννενα, αποκαλύπτοντας την παρουσία του στο λεκανοπέδιο με το δραματικό αυτό τρόπο. Η Τυτώ ζει στη χώρα μας όλο το χρόνο σε αγρούς, δασάκια, χωριά και σε παρυφές πόλεων. Φωλιάζει μέσα σε κουφάλες δέντρων, σε χαλάσματα αλλά και σε στάβλους ή στέγες σπιτιών και είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τους ανθρώπους, καθώς τρέφεται κυρίως με τρωκτικά. Περισσότερα  www.wild-anima.gr

Οι φορείς Διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών της χώρας σε κρίση:    Εντυπωσιακή ήταν η προσέλευση των συνέδρων στην διημερίδα «συνάντησης εργασίας του δικτύου Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών» που φιλοξενήθηκε στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων τις προηγούμενες ημέρες 9 και 10 Δεκέμβρη του 2011, στην αίθουσα Κάρολος Παπούλιας, δείχνοντας την αγωνία εργαζομένων, μελών των Διοικητικών Συμβουλίων, επιστημόνων, περιβαλλοντικών οργανώσεων και πολιτών για το μέλλον τους. Παρουσιάστηκαν, συζητήθηκαν και επιβεβαιώθηκαν τα γιγάντια προβλήματα που έχουν προκύψει από την εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου την τελευταία δεκαετία στην χώρα μας, ιδιαίτερα διότι η πολιτική ηγεσία της χώρας φαίνεται δυστυχώς να έχει εγκαταλείψει τους Φορείς Διαχείρισης, αντιμετωπίζοντάς το ως αναγκαίο πάρεργο, επαφιόμενη στα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά πλαίσια για να τους δώσει μια ανάσα ζωής μέχρι το 2015.  Χωρίς κεντρικό σχεδιασμό, χωρίς προοπτική, χωρίς προδιαγραφές για τα σχέδια διαχείρισης και παρακολούθηση της βιοποικιλότητας, της φυσικής κληρονομιάς της χώρας μας της οποίας είναι θεματοφύλακες και με την κατά περίπτωση αντιμετώπιση των προβλημάτων, ΥΠΕΚΑ και πολιτική ηγεσία δείχνουν ότι απλά προσπαθούν ασθμαίνοντας να καλύψουν τις νομοθετικές τους υποχρεώσεις απέναντι στις απειλές για κυρώσεις από την απόκλιση της εφαρμογής των Ευρωπαϊκών οδηγιών και των κανόνων που έχουν θεσπιστεί από την Ευρωπαϊκή οικογένεια, που χρηματοδοτούν το εγχείρημα άρδην από το ξεκίνημά του. Τρεις ομάδες εργασίας συζήτησαν και διατύπωσαν ρεαλιστικές λύσεις και προτάσεις που θα καταθέσουν σύντομα στους αρμοδίους για άμεση επίλυση που ευελπιστούμε να ευοδωθούν σύντομα.  Οι Φορείς Διαχείρισης των Εθνικών Πάρκων της χώρας αν και υποστελεχωμένοι, απασχολούν ήδη σε ολόκληρη της χώρα σχεδόν 400 άτομα προσωπικό, αλλά στερούνται σταθερών εθνικών πόρων και κατάλληλου νομοθετικού πλαισίου, τέτοιου που να κάνει ισχυρή και σεβαστή την παρουσία τους στον χώρο ευθύνης τους, στην πάταξη των παρανομιών και στην αποτελεσματική εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Ιδιαίτερα προβλήματα παρουσιάζονται πλέον με τα νέα μεγάλα έργα, τις εγκαταστάσεις ΑΠΕ, το λαθραίο κυνήγι και όλα όσα μας είναι γνωστά από την πρόσφατη επικαιρότητα στην περιοχή μας με τις ιχθυοκαλλιέργειες στον Αμβρακικό, τα ασφαλτικά στην Σαγιάδα, τον δρόμο ταχείας κυκλοφορίας στο Καλοδίκι, τον παράνομο δρόμο προς τις κορυφές του Σμόλικα, τα δηλητηριασμένα δολώματα στα Τζουμέρκα και φυσικά την καθυστέρηση της υπογραφής του  Προεδρικού Διατάγματος της Παμβώτιδας. Περισσότερα Τοπική Πολιτική Κίνηση Οικολόγων Πράσινων Ιωαννίνων http://ioanninaecogreens.wordpress.com

Πόσα χιονοδρομικά κέντρα θ’ αντέξει ακόμη το ορεινό οικοσύστημα; Αν και βρισκόμαστε στην Ελλάδα του 21ου αιώνα, ακόμα μιλάμε για τις  φυσικές ομορφιές της χώρας μας χωρίς ν’ αναφερόμαστε στους δεκάδες κινδύνους που απειλούν το περιβάλλον της, πόσο μάλλον να κάνουμε κάτι γι αυτό. Η μεσογειακή Ελλάδα των 10 εκ.κατοίκων διαθέτει αυτήν την στιγμή 21 χιονοδρομικά κέντρα, τα περισσότερα εκ των οποίων υστερούν σε έργα υποδομής ενώ υπολειτουργούν λόγω έλλειψης χιονιού ! (Φαλακρό, Λάι-Λιάς, Καϊμακτσαλάν, Πισοδέρι, Βασιλίτσα, Μέτσοβο, Σέλι, 3-5 Πηγάδια, Περτούλι, Καρπενήσι, Ελατοχώρι, Πήλιο, Παγγαίο, Άγραφα, Βίτσι Καστοριάς, Όλυμπος,  Παρνασσός, Γεροντόβραχος Παρνασσού, Καλαβρύτων, Ζήρειας, Μαίναλου, για να μην αναφέρω τις απόπειρες δημιουργίας χιονοδρομικών κέντρων στην Πάρνηθα αλλά και στη Δίρφυ όπου κόπηκαν  το 1982 δεκάδες υπεραιωνόβια έλατα-!).  Με τη γνωστοποίηση των σχεδίων για την κατασκευή και λειτουργία νέων χιονοδρομικών κέντρων στον Όλυμπο, στον Κίσσαβο, στο Γράμμο, στα Βαρδούσια, στα Τζουμέρκα και στα Πιέρια, οι ορειβατικοί και χιονοδρομικοί σύλλογοι της χώρας εξέφρασαν άμεσα την αντίθεσή τους σε τέτοιου είδους επεμβάσεις στα βουνά μας.  Η κατασκευή αυτών των έργων απαιτεί τη διάνοιξη και κατασκευή δεκάδων χιλιομέτρων ασφαλτόδρομων με αποτέλεσμα  την ισοπέδωση μεγάλων δασικών εκτάσεων, τη διάβρωση ολόκληρων πλαγιών και τέλος, την εγκατάσταση πυλώνων -με ότι αυτό συνεπάγεται- για τα lift.  Επίσης, κατά τη λειτουργία τους, η πρόσβαση χιλιάδων αυτοκινήτων και λεωφορείων μεταφέρει στα μέχρι τώρα παρθένα βουνά μας, όλες τις επιβαρυντικές δραστηριότητες των πόλεων: το θόρυβο, τα καυσαέρια, τα σκουπίδια…  Αντίθετα, μπορούν να κατασκευαστούν κέντρα εναλλακτικών μορφών τουρισμού με μικρότερο κόστος λειτουργίας, χωρίς να επιβαρύνεται το ορεινό οικοσύστημα.  Οι υπαίθριες δραστηριότητες τις οποίες πλαισιώνουν αυτά τα κέντρα, όπως είναι η αναρρίχηση, το ράφτινγκ, το καγιάκ, η ποδηλασία, το ορειβατικό σκι, η πεζοπορία σε σηματοδοτημένα μονοπάτια, ή επίσκεψη σε παραδοσιακούς οικισμούς, επιμηκύνουν τη τουριστική σαιζόν, αφού πραγματοποιούνται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.  Όσο για τα χιονοδρομικά κέντρα που ήδη βρίσκονται σε λειτουργία, αυτά  επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες για χειμερινές αθλητικές δραστηριότητες και είναι απαραίτητο να εκσυγχρονισθούν και να βελτιώσουν το επίπεδο των υπηρεσιών που προσφέρουν.

Αστεροσκοπείο στην κορφή του Όρλιακα!: Ο Όρλιακας λόγω της πλούσιας βιοποικιλότητας πολλών σπάνιων δασικών ειδών έχει δίκαια χαρακτηρισθεί ως “περιοχή ιδιαίτερου φυσικού και ιστορικού κάλλους”. Βρίσκεται στην περιφερειακή ζώνη του νεοσύστατου Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου και προστατεύεται-όσο βέβαια αυτό γίνεται πράξη στην ελληνική πραγματικότητα- από την υπάρχουσα νομοθεσία.  Σύμφωνα με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία που χαρακτηρίζει τον Όρλιακα μαζί με τον γειτονικό όγκο του Τσούργιακα, ως σημαντικές για τα πουλιά περιοχές, οι κύριες απειλές για το οικοσύστημα είναι η υδροληψία από τον ποταμό Βενέτικο, το εξαντλητικό κυνήγι, η ανεξέλεγκτη διάνοιξη δρόμων, οι δραστηριότητες αναψυχής και η υπερβόσκηση των βοσκοτόπων. Μάλιστα τα τελευταία «σχέδια ανάπτυξης» του βουνού περιλαμβάνουν και τη δημιουργία ενός αστεροσκοπίου στην ψηλότερη κορφή του! Σχέδια που αν υλοποιηθούν θ’ αλλοιώσουν ανεπανόρθωτα την  φυσική υπόσταση του Όρλιακα, θα φέρουν τα αυτοκίνητα, τα πούλμαν και το τσιμέντο στην κάρδια της πιο παρθένας φύσης.

Μια λίμνη μόνο στο χάρτη:  Σήμερα η επιφάνεια της λίμνης Στυμφαλίας καλύπτει μια έκταση που φθάνει τα 7.700 στρέμματα.  Η υδρολογική λεκάνη της τροφοδοτείται από ορεινά ποτάμια που πηγάζουν από τα γειτονικά βουνά, ενώ υπάρχουν πολλές καρστικές πηγές. Μεγάλες καταβόθρες αποστραγγίζουν τα πλεονάζοντα νερά προς τον Αργολικό κάμπο. Το καλοκαίρι η επιφάνεια της Στυμφαλίας περιορίζεται στα 3.500 στρέμματα, ενώ μετά από μεγάλα διαστήματα ανομβρίας συρρικνώνεται πολύ περισσότερο. Ενδεικτικά ν’ αναφέρουμε ότι πριν από έναν αιώνα το μέγιστο βάθος της άγγιζε τα 10 μέτρα και σήμερα μόλις μετά βίας φτάνει τα δυο μέτρα. Στη Ζώνη Ειδικής Προστασίας του Δικτύου “Φύση 2000″ έχουν συμπεριληφθεί 13090 στρέμματα, ενώ 2000 από αυτά χαρακτηρίζονται ως Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά. Η κατασκευή τάφρων-φραγμάτων, οι εκβαθύνσεις και η δημιουργία νέων καναλιών, η κακή διαχείριση των υδάτινων πόρων, η ρύπανση από γεωργικά και βιοτεχνικά λύματα, καθώς και το παράνομο κυνήγι, είναι μερικά μόνο από τα πολύ σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει αυτήν τη στιγμή ο υγρότοπος. Προβλήματα που θα πρέπει άμεσα να λυθούν αν θέλουμε στο μέλλον η Στυμφαλία να μην υπάρχει μόνο μέσα στη μυθολογία μας.

Κινδυνεύει ο Εθνικός Δρυμός Οίτης: Η Οίτη εντυπωσιάζει κυρίως για τα πυκνόφυτα δάση της. Στα χαμηλότερα φυτρώνουν ιτιές, σφενδάμια, πλατάνια, πρίνα. Ψηλότερα συναντάμε πυκνά δάση κυρίως από κεφαλλονίτικα έλατα. Η καρδιά του βουνού, μια έκταση 70.000 στρεμμάτων, κάτω από τις κορυφές Αλύκαινα και Γρεβενό, έχει χαρακτηριστεί από το 1966 Εθνικός Δρυμός. Αν και η πανίδα του είναι ιδιαίτερα πλούσια, αφού εδώ ζουν μεγάλα θηλαστικά που έχουν εκλείψει από τα περισσότερα βουνά της νότιας Ελλάδας – λύκος, ζαρκάδι, αγριογούρουνο και αγριόγιδο-, η Οίτη έχει χαρακτηριστεί ως το βουνό των λουλουδιών. Έχουν καταγραφεί περισσότερα από 1500 χλωριδικά είδη, μερικά από τα οποία είναι ενδημικά όπως η Βερονίκη της Οίτης, ενώ σίγουρα ξεχωρίζει ο σπάνιος αλπικός κρίνος. Δυστυχώς κι εδώ, όπως εξάλλου και σε όλη την Ελλάδα, ενώ υπάρχει το νομικό πλαίσιο προστασίας, υστερεί η εφαρμογή του στην πράξη με αποτέλεσμα να μη γίνεται αποτελεσματική η φύλαξη του πολύτιμου αυτού φυσικού πλούτου της χώρας μας. Η  σχεδιαζόμενη επέκταση των λατομείων βωξίτη στον πυρήνα του Εθνικού Δρυμού θα έχει ολέθρια αποτελέσματα για το μοναδικό οικοσύστημα.

Ανάπτυξη με οποιοδήποτε τίμημα;  Ο πολεοδομικός ιστός των Ιωαννίνων αναπτύσσεται και επεκτείνεται προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα με γοργούς ρυθμούς αγκαλιάζοντας και συνθλίβοντας στα τσιμεντένια πλοκάμια του το γύρω αγροτικό τοπίο. Σήμερα το αξιόλογο λιμναίο οικοσύστημα  της Παμβώτιδας δέχεται τρομερές πιέσεις από τον ανθρώπινο παράγοντα. Οι κάθε είδους κατασκευές, είτε με τη μορφή πεζοδρόμων, είτε με τη δημιουργία αθλητικών εγκαταστάσεων, κέντρων αναψυχής, βιομηχανικών και γεωργικών υποδομών ολοένα «κλέβουν» το ζωτικό χώρο της λίμνης. Παράλληλα τα κάθε είδους σκουπίδια, μα και τα διάφορα γεωργικά και οικιακά απόβλητα καταλήγουν ημιπαράνομα στη λεκάνη της. Ο περιφερειακός δρόμος που έγινε επί δικτατορίας μπάζωσε τις υπόγειες πηγές στερώντας έτσι την Παμβώτιδα από την πολύτιμη ανανέωση των υδάτινων αποθεμάτων της. Μια λίμνη που τροφοδοτείται μόνο με βρόχινο νερό, είναι καταδικασμένη σε βάθος χρόνου να πεθάνει. Αν και υπάρχουν μελέτες και έχουν γίνει εξαιρετικές και βιώσιμες προτάσεις από διακεκριμένους επιστήμονες και φορείς, δεν έχουν εφαρμοστεί.

Ένα καταφύγιο για τη μεσογειακή φώκια:  Η Ελλάδα είναι ο πιο σημαντικός βιότοπος για την φώκια του είδους Monachus-monachus, αφού ο πληθυσμός της φθάνει στη χώρα μας τα 250 με 300 άτομα (με παγκόσμιο πληθυσμό 600 άτομα). Βόρεια και ανατολικά της Αλοννήσου βρίσκονται διάσπαρτα στο πέλαγος μικρά ακατοίκητα νησιά και βραχονησίδες με σπηλιές και ακροθαλασσιές όπου φωλιάζει η Monachus. Από το 1992 η περιοχή αυτή μαζί με την Αλόννησο έχει χαρακτηριστεί Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο (έκταση 2.200 τ.χ.). Οι σκοποί της ίδρυσής του είναι η προστασία, η διαχείριση της φύσης και του τοπίου ως φυσική κληρονομιά και πολύτιμος εθνικός πόρος, αλλά και η διαφύλαξη των βιοτόπων της Μεσογειακής φώκιας. Κέντρα ενημέρωσης έχει στήσει η «Εταιρεία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας -Mom» σε όλα τα λιμάνια των Σποράδων. Μπορείτε να επισκεφθείτε τις εγκαταστάσεις της Εταιρείας στη Στενή Βάλα για να ενημερωθείτε από τους επιστήμονες που εργάζονται εδώ για το πρόγραμμα επανένταξης στην φύση των άρρωστων και πληγωμένων ζώων. Πληροφορίες στην «Εταιρεία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας-Mom», τηλ. 210-5222888. Το Θαλάσσιο Πάρκο Βορείων Σποράδων είναι επισκέψιμο με εκδρομικά σκάφη που αναχωρούν από το Πατητήρι. www.mom.gr

Το μικρό είναι όμορφο: Ένα μεγάλο «παζάρι» γίνεται αυτήν τη στιγμή στο Αιγαίο. Παραλιακές εκτάσεις, όρμοι και ακρωτήρια αγοράζονται από εταιρίες που σκοπεύουν να  κατασκευάσουν μεγάλα συγκροτήματα παραθεριστικών κατοικιών και ξενοδοχείων-μαμούθ.  Κάποιοι φαίνεται πως ονειρεύονται τις ακτές του Αιγαίου, κάτι σαν τη Φλόριντα ή το Μαϊάμι όπου οι συνταξιούχοι  Ευρωπαίοι θα έρχονται εδώ για να… “πεθάνουν” κάτω από τον Ήλιο. Κάποιοι άλλοι πάλι φαντάζονται ιδιωτικούς χώρους, «privet» λιμανάκια, ή νησιά γκέτο, όπου η ιδιωτική ασφάλεια θα επιτρέπει την  πρόσβαση μόνο σε όσους πληρούν τις προϋποθέσεις. Το ανησυχητικό είναι πως αυτά τα σενάρια πολλοί δυστυχώς τα ονομάζουν “ανάπτυξη”.  Δεν ξέρω αν στα σχέδιά τους περιλαμβάνεται η Σχοινούσα, η Δονούσα, η Ηρακλειά  και άλλα μικρονήσια… Όμως αυτό που ξέρω είναι πως με μια μικρή βοήθεια από την πολιτεία, όλα τα νησιά του Αιγαίου μπορούν να τα καταφέρουν μια χαρά και μόνα τους, όπως τα κατάφεραν σε παλιότερους πολύ πιο δύσκολους καιρούς. Ας σκύψουν οι ιθύνοντες πάνω από το πραγματικά προβλήματα των νησιωτών όπως είναι το λιμάνι, η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, η διαχείριση των απορριμμάτων, η γραφειοκρατία που τυραννά όσους αποφασίζουν να ασχοληθούν με την ήπια τουριστική ανάπτυξη ή αυτό που λέμε αγροτουρισμό κι ας αφήσουν τα μεγαλεπήβολα σχέδια για αλλού. “Το μικρό είναι όμορφο” το ίδιο και η  μικρά νησιά του Αιγαίου και αυτός είναι ο λόγος που κάθε χρόνο όλο και περισσότεροι επισκέπτες με απαιτήσεις και υψηλό εισόδημα έρχονται εδώ. Όταν το μικρό γίνει… μεγάλο θα χάσει τη γοητεία του και τότε σίγουρα κερδισμένη δεν θα βγει η τοπική κοινωνία. Τόποι σαν τη Σχοινούσα έχουν μέλλον γι αυτό που είναι, δηλαδή απλά διαφορετικοί από τους άλλους και όχι για αυτό που κάποιοι μιμούμενοι ξένα μοντέλα θέλουν να γίνει.  Σε αυτό το συγκριτικό πλεονέκτημα της διαφορετικότητας του καθε τόπου θα πρέπει να πιστέψουμε βαθιά πλέον όλοι, σ’ ένα νέο μοντέλο διαχείρισης του τουρισμού για όλη την Ελλάδα. Ας δώσουμε το δικαίωμα στις επόμενες γενιές να γνωρίσουν αυτούς του μικρούς παράδεισους της πατρίδας μας, αλώβητους κι αυθεντικούς, όπως τους γνωρίσαμε και εμείς.

Κείμενα-φωτογραφίες: Θοδωρής Αθανασιάδης & Ζερμαίν Αλεξάκη

Copyright: Το υλικό της σελίδας αυτής κείμενα & φωτογραφίες είναι αποκλειστικά προϊόν επαγγελματικού φωτορεπορτάζ και έρευνας στο πεδίο και πνευματικό δικαίωμα των  συνεργατών της “Views of Greece”. Οι χρήστες κατανοούν και αποδέχονται ότι πέρα από την δυνατότητα επίσκεψή τους στο site αυτό δεν τους παρέχεται βάσει νόμου κανένα άλλο δικαίωμα να χρησιμοποιήσουν με οποιοδήποτε τρόπο σε άλλο διαδικτυακό τόπο, ν’ αναπαράγουν, ν’ αντιγράφουν, πωλούν, μεταπωλούν ή/και να εκμεταλλεύονται εμπορικά ή μη, με οποιονδήποτε τρόπο, σύνολο ή μέρος του περιεχομένου της σελίδας αυτής.