ΑΥΤΟ ΤΟ ΞΕΡΑΤΕ;

 

 

Λίμνη Μόρνου, από εδώ πίνει νερό η Αθήνα: Η τεχνητή λίμνη βρίσκεται σε ύψος  500 μέτρων και κυριολεκτικά μοιάζει να πολιορκείται από τις αλπικές κορφές των Βαρδουσίων και της Γκιόνας. Σχηματίστηκε μετά την ανύψωση χωμάτινου φράγματος ύψους 126 μέτρων που έκοψε την ροή του ποταμού Μόρνου, ο οποίος για αιώνες ευεργετούσε την κοιλάδα της Βελάς. Επτακόσια ογδόντα εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού πλημμύρισαν το χωριό Κάλιο και την  περιοχή της αρχαίας Καλλίπολης, δημιουργώντας έτσι ένα τεχνητό ταμιευτήρια με κυριότερο σκοπό την ύδρευση της πρωτεύουσας.

Κίσαβος, η χαρά του φυσιολάτρη: Η περιοχή του Κίσαβου τόσο γύρω από το Στόμιο, όσο και προς την πλευρά της Αγιάς είναι ιδανικό πεδίο για κάθε είδους εναλλακτικές δραστηριότητες. Ενδεικτικά ν’ αναφέρουνε το πεζοπορικό μονοπάτι που οδηγεί στον καταρράκτη της Σωτηρίτσας. Η γνωριμία με το εντυπωσιακό φαράγγι της Καλυψούς με τους σκαλωτούς καταρράκτες, που βρίσκεται ψηλότερα από το Κόκκινο Νερό, η ποδηλασία στους στενούς δρόμους που διατρέχουν το δέλτα του Πηνειού, το κανό-καγιάκ, αλλά και η παρατήρηση πουλιών στους βαλτότοπους  είναι μερικές μονό από τις δραστηριότητες για τις οποίες φημίζεται η περιοχή. Πληροφορίες www.mammal.gr

Βίτσι,  Κορέστεια, φυσικό κινηματογραφικό σκηνικό:  Στην περιοχή του Βιτσίου έχουν γυριστεί αρκετές κινηματογραφικές ταινίες.  Από τις επικές ελληνικές παραγωγές του 1970  (π.χ. «Παύλος Μελάς») μέχρι τις ταινίες του Τζέημς Μπόντ όπου παρουσιάζονταν οι χιονισμένες κορφές ως τοπίο από τις  Ελβετικές Άλπεις. Πιο πρόσφατα στην ταινία  του Παντελή Βούλγαρη «Ψυχή Βαθιά» τα βουβά αρχιτεκτονικά σκέλεθρα των Κορεστείων  και τα γύρω δασωμένα υψώματα του όρους Βιτσίου, αποτέλεσαν ένα ιδιαίτερα ατμοσφαιρικό κινηματογραφικό σκηνικό.

Νέστος,  ο γνωστός – άγνωστος: Ο ποταμός Νέστος σχηματίζεται στην ορεινή περιοχή  Ρίλα  στη Βουλγαρία και μετά από94 χιλιόμετρα περιπετειώδους πορείας στα εδάφη της γείτονος χώρας, περνά τα Ελληνικά σύνορα στο ύψος της Ροδόπης και παγιδεύεται σε νεότευκτα φράγματα  και τεχνητές λίμνες. Κοντά στο Παρανέστι απλώνεται στην πεδιάδα για να συνεχίσει τη αέναη πορεία του κυλώντας ανάμεσα σε φαράγγια και κοιλάδες. Τελικά μετά από140 χιλιόμετρα στο  ελληνικό έδαφος, εκβάλλει στη θαλάσσια περιοχή της Κεραμωτής δημιουργώντας ένα εκπληκτικό οικοσύστημα. Η περιοχή συμπεριλαμβάνεται στο  Ευρωπαϊκό Δίκτυο “Νatura 2000″ και προστατεύεται από την διεθνή  συνθήκη Ramsar.

«Ραγκουτσάρια»: Έτσι ονομάζουν οι Καστοριανοί το τοπικό καρναβάλι που πραγματοποιείται εδώ, το τριήμερο των Θεοφανείων, μια από τις πιο αυθεντικές ελληνικές γιορτές του δωδεκαημέρου που αναζητά τις ρίζες του στη διονυσιακή λατρεία. Το διαχρονικό αυτό έθιμο πήρε το σημερινό όνομά του από τα ρωμαϊκά χρόνια, τότε που αποκαλούσαν τα μπουλούκια των μασκαράδων rogatores (ζητιάνους). Ντόπιοι και επισκέπτες μασκαρεύονται και ξεχύνονται στους δρόμους κάτω από τους ξέφρενους ρυθμούς που παίζουν ασταμάτητα οι μπάντες των χάλκινων οι οποίες καταφθάνουν εδώ από πόλεις της β. Ελλάδας αλλά και των Σκοπίων.

Το “Τρίγωνο” των συνόρων: Ο σημαντικότερος παραπόταμος του ποταμού Έβρου είναι  ο  Άρδας.   Στο  βορειότερο άκρο του νομού Έβρου, γνωστό σαν “Τρίγωνο” είναι το σημείο όπου ενώνουν τα νερά τους τα  δύο μεγάλα ποτάμια. Ο ποταμός Άρδας, ή ο Αρτίσκος κατά  τον   αρχαίο ιστορικό Ηρόδοτο εντυπωσιάζει με την παροχή νερού, τις κατάφυτες νησίδες και  την πυκνή βλάστηση γύρω από τις όχθες του.  Η περιοχή προσεγγίζεται εύκολα απο την Ορεστιάδα.

“…παιδιά της Σαμαρίνας”: Το πιο γνωστό βλαχοχώρι της Πίνδου, η Σαμαρίνα, βρίσκεται κτισμένο σε υψόμετρο 1500 στις ανατολικές υπώρειες του Σμόλικα. Το καλοκαίρι ο πληθυσμός του αγγίζει τους 5000 κάτοικους!  Τον υπόλοιπο χρόνο όμως τα μοναδικά ίχνη ζωής τ’ αφήνουν οι καμινάδες των ελάχιστων ξενώνων που σχεδόν ηρωικά τολμούν να λειτουργούν, ακόμα και μέσα στο «λευκό… αποκλεισμό» της βαρυχειμωνιάς! Παλαιότερα εδώ ανθούσε μια δραστήρια ορεινή κοινότητα. Υπήρχαν βιοτεχνίες ξυλογλυπτικής, και κατεργασίας μαλλιού. Τα “παιδιά της Σαμαρίνας” όπως αποκαλεί τους σκληροτράχηλους κατοίκους το δημοτικό τραγούδι, με τα πρώτα κρύα έπαιρναν τα κοπάδια τους και κατηφόριζαν για τα χειμαδιά της Θεσσαλίας. Την άνοιξη μόλις το παχύ χορτάρι κάλυπτε τα βοσκοτόπια , επέστρεφαν πάλι στο χωριό. Μαζί με τους τσελιγκάδες έρχονταν και οι υλοτόμοι, οι τυροκόμοι, οι σαμαράδες, οι πεταλωτές…

Βουνό Καϊμάκι: Το όρος Βόρας γνωστό και ως Καϊμάκτσαλαν (στα τούρκικα κaymak=κρέμα γάλακτος δηλαδή καϊμάκι και alan =περιοχή) ξεδιπλώνει τη χιονισμένη κορμοστασιά του στα βόρεια σύνορα της Ελλάδας και χωρίζει με την μεγαλόπρεπη παρουσία του τη Μακεδονία από τη F.Y.R.O.M. Έχοντας ύψος 2.524 μέτρων συγκαταλέγεται ανάμεσα στα ψηλότερα, ομορφότερα, αλλά και περισσότερο άγνωστα βουνά της πατρίδας μας. Στην κορφή του βρίσκεται το εκκλησάκι του Πρ. Ηλία.  Η θέα από εδώ είναι απίστευτη. Ο Όλυμπος, το Βέρμιο, ο Γράμμος, η ραχοκοκαλιά της Πίνδου στον ελλαδικό χώρο, και βόρεια το Μοναστήρι (Βίτολα) και τα βουνά της Σερβίας, όλα στο πιάτο. Πλάι στην εκκλησία βρίσκονται εγκαταλειμμένα φυλάκια του ελληνικού Στρατού και λίγα μέτρα πιο κάτω τα αντίστοιχα Σέρβικα, αλλά και τα οστεοφυλάκια όπου φυλάσσονται τα οστά των νεκρών από τις σφοδρές μάχες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

H Συμφωνία της Πλάκας: Ο Άραχθος σχηματίζεται στα υψίπεδα της Πίνδου, κοντά στο Μέτσοβο. Αφού διασχίσει τις δυτικές παρυφές των βουνών Περιστέρι και Τζουμέρκα, εγκλωβίζεται στην τεχνητή λίμνη του Πουρναρίου και εκβάλει στον Αμβρακικό κόλπο. Το σύνολο της πορείας του από τα δάση των βουνών μέχρι τα βαλτοτόπια της λιμνοθάλασσας, είναι 143 χλμ. Ένα από τα πιο ζωτικά περάσματα του  Άραχθου ποταμού ήταν το μονότοξο γεφύρι κοντά στον οικισμό Πλάκα, κτισμένο στο μοναδικό σημείο προσπέλασης των Τζουμερκιωτών προς τον κάμπο της  Άρτας. Δύο φορές γκρεμίστηκε από τα ορμητικά νερά του ποταμού. Το γεφύρι που σήμερα βλέπουμε, ορθώθηκε το 1866 από τον μάστορα Μπέκα και κόστισε 187.000 γρόσια.Το 1944 στο κτίριο πάνω στην όχθη έγινε η συμφωνία μεταξύ του ΕΛΑΣ-ΕΔΕΣ, παρουσία Αγγλων, για κοινό κτύπημα κατά των Γερμανών, γνωστή με το όνομα “Συμφωνία της Πλάκας”.                                                                           

Πως να γλυτώσετε χιλιόμετρα στα Ζαγοροχώρια: Ένας καινούργιος δρόμος που αποτολμά μια τολμηρή χάραξη στον απότομο βράχο της Τύμφης, συνδέει μέσα σε 7 χιλιόμετρα τα χωριά Ελαφότοπος και Αρίστη.  Παλιότερα για να πάς από το Κεντρικό στο Δυτικό Ζαγόρι έπρεπε να βγεις στον εθνικό δρόμο Ιωαννίνων – Κόνιστας και στο Καλπάκι να πάρεις πάλι το δρόμο για τα Ζαγοροχώρια.  Σήμερα η επικοινωνία ανάμεσα στην Αρίστη, στα Πεδινά και στο Μονοδέντρι είναι εφικτή.

Καβάλα, η ιστορία του καπνού: Την  ακμή και την  οικονομική ευμάρεια του παρελθόντος, η Καβάλα την χρωστά στην επεξεργασία και εμπορία του καπνού, δραστηριότητα που γνώρισε μεγάλη ακμή στο διάστημα από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι το μεσοπόλεμο. Τότε ήταν που ο συνολικός όγκος των εμπορευμάτων που διακινούνταν από το λιμάνι της Καβάλας ξεπερνούσε κι αυτόν του λιμανιού τη Θεσσαλονίκης! Τα καπνά προορίζονταν κυρίως για την αμερικανική αγορά. Στην πλατεία Καπνεργατών, θα δείτε να ξεχωρίζει το μεγάλο κτήριο της  αναπαλαιωμένης καπναποθήκης του Τούρκου καπνέμπορα Κιζί Μιμίν που σήμερα είναι πολιτιστικό κέντρο του Δήμου. Το Μάρτιο του 1914 πραγματοποιήθηκε εδώ η μεγαλύτερη καπνεργατική απεργία που κράτησε 20 μέρες και σημάδεψε το εργατικό κίνημα της χώρας. Όλη την ενδιαφέρουσα ιστορία του καπνού θα τη δείτε να παρελαύνει μπροστά στα μάτια σας στο μοναδικό ίσως στο είδος του, «Μουσείο Καπνού».

Ιαματικά λουτρά Καμένων  Βούρλων: Οι πηγές των ιαματικών νερών των Καμένων Βούρλων βρίσκονται λίγο μακρύτερα από την παραλία, είναι θερμομεταλλικές και λόγω της πλούσιας σύστασής τους σε φυσικά μέταλλα, άλατα και ραδόνιο κατατάσσονται στις σημαντικότερες ιαματικές πηγές της Ευρώπης. Ενδείκνυνται για παθήσεις νεφρών, ήπατος, πεπτικού συστήματος, χολολιθιάσεις, γυναικολογικές παθήσεις, χρόνιους ρευματισμούς, αρθρίτιδες, αλλά και για αποτοξίνωση του οργανισμού. Οι εγκαταστάσεις είναι σύγχρονες, άρτια οργανωμένες, με ειδικές πισίνες για θειούχες και νατριούχες θεραπείες. Αξιόλογες είναι επίσης οι κοντινές πηγές του Μύλου Κονιαβίτη και τα «Καλλυντικά» (οι γνωστές στους φίλους των Καμένων Βούρλων ανοιχτές πισίνες δίπλα στην Εθνική οδό). Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με τα τηλέφωνα 22350-22982, και 22350-22245.

Το κάστρο της Μενδενίτσας: Το κάστρο της Βοδονίτσας κτίστηκε από τους Φράγκους εισβολείς όταν έγινε η πρώτη άλωση της Κων/πολης από τους ιππότες της τέταρτης σταυροφορίας το 1204. Ο Βονιφάτιος Μομφερατικός, αφέντης της Θεσσαλονίκης χάρισε στον πιστό του μαρκήσιο Γκουίντο Παλλαβιτσίνι την περιοχή της Βοδονίτσας και αυτός έκτισε το κάστρο με σκοπό να διαφεντεύει τα στενά των Θερμοπυλών και τους αγρότες της Φθιώτιδας. Βέβαια η στρατηγική θέση του τόπου ήταν γνωστή από τα αρχαία χρόνια γεγονός που επιβεβαιώνεται από τα οχυρωματικά έργα που προϋπήρχαν από την εποχή της ελληνιστικής περιόδου.

Ο ομορφότερος καταρράκτης:  Εφορμώντας από τη Σταυρούπολη της Ξάνθης θα προσεγγίσετε το χωριό Λειβαδίτης (18 χλμ.) που βρίσκεται σε ύψος1.200 μέτρων στην αγκαλιά των δασών της Ροδόπης. Από εδώ θα ζητήσεις να σου δείξουν το σημαδεμένο μονοπάτι που οδηγεί στον ομορφότερο καταρράκτη της Ελλάδας.  Η διαδρομή είναι πολύ ευχάριστη και αποτελεί από μόνη της κίνητρο για την πραγματοποιήσετε. Το δάσος είναι υπέροχο και δεν  υπάρχει καμία περίπτωση να χάσετε το μονοπάτι.  Να  υπολογίζετε  ως   τον καταρράκτη,  κατηφορική  πορεία  35-40  λεπτών. Εδώ σε ένα τοπίο θαμπό από ζωογόνα  υγρασία που ποτίζει  τα  πάντα, η αγαθή δύναμη του νερού καθώς γκρεμίζεται από ψηλά  και  τινάζεται πάνω στα γυμνά βράχια, αποκαλύπτει όλο της το μεγαλείο. Γύρω από τον καταρράκτη υπάρχουν χώροι  κατάλληλοι,  που  θα   σας βοηθήσουν να απολαύσετε το θέαμα χωρίς  κινδύνους,  αλλά  και   να ξεκουραστείτε. Δυστυχώς ο δρόμος που έχει ανοιχτή από την πλευρά του νομού Δράμας έρχεται πολύ κοντά στον καταρράκτης δίνοντας εύκολη πρόσβαση στους ασυνείδητους που έχουν γεμίσει με σκουπίδια τον πανέμορφο αυτό τόπο.

Ξέρεις που είναι η Βρύση Κατή: Ανηφορίζοντας από Παλιό Παντελεήμονα για Άνω Σκοτίνα θα βγείτε στη θέση «Σαλτάνη», όπου θα δείτε αριστερά χωμάτινο δρόμο να χάνεται στο πυκνό δάσος. Αν τον ακολουθήσετε θα βρεθείτε μετά από9 χιλιόμετρα στη θέση «Βρύση Κατή» όπου σε ύψος1400 μέτρων θα συναντήσετε μία από τις δεκάδες μικρές, άγνωστες λίμνες της ορεινής Ελλάδας, η οποία φυσικά δεν είναι αλπική, αλλά δημιουργήθηκε μετά την ανύψωση αναχώματος. Αυτή είναι μια από τις μικρές εκπλήξεις που περιμένει τους επίμονους περιηγητές του Κάτω Ολύμπου. Από τη «Βρύση Κατή» ο δρόμος –φυσικά πάντα χωμάτινος- συνεχίζει για10 χιλιόμετρα μέσα από απίθανο δάσος οξιάς και βγαίνει στη θέση «Πατωμένη», κοντά στην Καλλιπεύκη. Βέβαια αν δεν γνωρίζεται καλά την περιοχή υπάρχει πιθανότητα να χαθείτε στο δαιδαλώδες σύστημα δασικών δρόμων που απλώνεται σα δίχτυ σε αυτή τη έντονα δασωμένη πλευρά του βουνού γι αυτό και χρειάζεται η δέουσα προσοχή.

Το “Αθάνατο νερό” και οι ζωγραφιές του Θεόφιλου: Η πλατεία της Μακρυνίτσας είναι από τις πιο όμορφες πλατείες  Ελλάδας  με τα θεόρατα πλατάνια και τις βρύσες, απ’ όπου τρέχει το κρυστάλλινο «Αθάνατο νερό» όπως λένε οι ντόπιοι, ενώ ταυτόχρονα η θέα στον Παγασητικό κόλπο αφοπλίζει τον επισκέπτη. Εδώ βρίσκεται ο ναός του Αι Γιάννη (19ουαι), αλλά και το  παραδοσιακό καφενείο με την τοιχογραφία του λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου Χατζημιχαήλ από τη Λέσβο που έζησε εδώ (στην Ανακασιά, στο αρχοντικό του Κόντου στεγάζεται το λαογραφικό Μουσείο Θεόφιλου).

Τα αγαπημένα Λουτρά του Αλί Πάσα: Οι φυσικές ιαματικές πηγές Σμοκόβου βρίσκονται 35 χιλιομ. ΝΔ της Καρδίτσας, στον ορεινό όγκο των νοτίων Αγράφων και σε υψόμετρο 400μ. Οι ευεργετικές και θεραπευτικές ιδιότητες των ιαματικών πηγών, (θειούχων – αλκαλικών) ήταν γνωστές από την αρχαιότητα. Το 1662 κτίστηκαν τα πρώτα καταλύματα από τους μοναχούς Φράγκο και Μόσχο Στραβοένογλου. Το 1882 τη διαχείριση των πηγών αναλαμβάνει το ελληνικό κράτος. Η διάνοιξη του δρόμου Καρδίτσας – Σμοκόβου γίνεται στις αρχές του 20ου αιώνα και αρχίζουν να εμφανίζονται τα πρώτα ξενοδοχεία, ενώ το 1923 κτίστηκε το πρώτο για την εποχή υδροθεραπευτήριο. Από τους πιο διάσημους επισκέπτες της εποχής ήταν ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων και ο Μαχμούτ Πασάς. Μάλιστα δύο ιαματικές πηγές φέρουν  το όνομά τους. Σήμερα ένα σύγχρονο spa προσφέρει στους επισκέπτες χαλάρωση, αναζωογόνηση και ευεξία. Διαθέτει πισίνα, ένα πλήρως εξοπλισμένο γυμναστήριο, δυο κλασικές και δυο διαθερμικές σάουνες, δυο αίθουσες χαμάμ και δυο αίθουσες χαλαρωτικού μασάζ. Στο υδροθεραπευτήριο οι επισκέπτες θα βρουν ατομικούς λουτήρες με υδρομασάζ, αίθουσα ατομικών εισπνοών και αίθουσα ρινοπλύσεων. www.loutrasmokovou.gr

Οι ήρωες της Πίνδου: Αρχές Νοέμβρη του 1940. Η ιταλική επίλεκτη Τρίτη Μεραρχία Αλπινιστών «Τζούλια» επιχείρησε να διεισδύσει στην Πίνδο. Στο ύψωμα «Αννίτσα» που δεσπόζει ανάμεσα στη Σαμαρίνα και στους Φιλιππαίους, μια Ελληνική μικρή στρατιωτική μονάδα, απέκρουσε την επίθεση,  και υποχρέωσε τους Ιταλούς να υποχωρήσουν ατάκτα προς την περιοχή της Κόνιτσας. Σε ανάμνηση του γεγονότος κτίστηκε το σύγχρονο μνημείο στα 1728 υψόμετρο.

Δήθεν φιλέλληνες!: Στο ανατολικό τελείωμα της παραλίας Ποτοκάκι (7 χλμ. από το λιμάνι του Πυθαγορείου) βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος του Ηραίου. Ο ναός της Ήρας είναι ένας από τους μεγαλύτερους της αρχαιότητας. Συνδεόταν με την αρχαία πόλη μέσω της Ιεράς οδού, ένα πλακόστρωτο δρόμο μήκους 5 χλμ και πλάτους 4 μέτρων που κατασκευάστηκε τον 7ο αιώνα π.Χ! Η λατρεία της θεάς Ήρας στον τόπο που οι αρχαίοι Σάμιοι πίστευαν ότι γεννήθηκε, εδραιώθηκε στο νησί σύμφωνα με τον Παυσανία από τους Αργοναύτες. Το άγαλμα της θεάς, ύψους γύρω στα δύο μέτρα, θεωρείται ένα από τα αριστουργήματα της αρχαιότητας. Η τύχη του Ηραίου ήταν παρόμοια με αυτήν πολλών αρχαίων ελληνικών μνημείων που καταλεηλατήθηκαν και κομμάτια τους στολίζουν τώρα μουσεία ευρωπαϊκών χωρών. Ο Γάλλος αρχαιολόγος Πώλ Ζιράρ ανασκάπτει το 1879 το άγαλμα και παρά το ψήφισμα της βουλής της Σάμου να παραμείνουν τα αρχαιολογικά ευρήματα στο νησί, η πανέμορφη Ήρα εκτίθεται μέχρι σήμερα στο μουσείο του Λούβρου!

Μπαρουτοκαπνισμένο  Μαυρίλο: Το ιστορικό χωριό Μαυρίλο της Φθιώτιδας  ακουμπά σε κατάφυτη με έλατα και καστανιές πλαγιά σε υψόμετρο 920 μέτρων. Το όνομά του προήλθε πιθανόν  από παραφθορά των λέξεων «μαύρη-ύλη», δηλαδή μπαρούτι. Μάλιστα ο παραπάνω συσχετισμός φαίνεται αρκετά πιθανός καθώς εδώ, κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας και μέχρι σχεδόν τα τέλη του 19ου αιώνα λειτουργούσαν αρκετοί μπαρουτόμυλοι.  Ένας τέτοιος ανακαινισμένος που λειτουργεί ως μουσείο, βρίσκεται στην είσοδο και είναι επισκέψιμος (κλειδί θα πάρετε από το καφενείο).

Γουμένισσα, στους δρόμους του κρασιού: Τα τελευταία χρόνια η πατροπαράδοτη τέχνη της οινοποιίας  φαίνεται να έχει βρει το δρόμο της. Έτσι το γνωστό ξινόμαυρο κρασί, αλλά και η τοπική ποικιλία Νεγκόσα δίνουν το πασίγνωστο κρασί Ονομασίας Προέλευσης  Ανωτέρας  Ποιότητας “Γουμένισσα”. Ο αμπελώνας της Γουμένισσας εντάσσεται στους “Δρόμους του Κρασιού”, μια εταιρεία αστικού, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που δημιούργησε η Ένωση Οινοπαραγωγών του Αμπελώνα της Μακεδονίας. Τα επισκέψιμα οινοποιεία της περιοχής είναι: «Κτήμα Αϊδαρίνη», η οικογένεια Αϊδαρίνη ζει και παράγει κρασιά και τσίπουρο στη Γουμένισσα από τα τέλη του 19ου αιώνα τηλ. 23430-42939.  Οινοποιείο “Μπουτάρη”, τηλ: 23430 41989,  www.boutari.gr. Κτήμα “Τίτου Ευτυχίδη” στους πρόποδες του Πάικου κοντά στις όχθες του πόταμου Σείριου, τηλ / Fax 2310-273620.Κτήμα “Τάτση”, τηλ. 23430- 41053, www.ktimatatsis.gr . Κτήμα “Χατζηβαρύτη” τηλ. 23430 -41236.

Η Παναγιά του Χάρου: Ίσως το πιο περίεργο όνομα για Παναγιά, (από τις πολλές που έχουμε στη ορεινή και τη νησιώτικη Ελλάδα) είναι αυτό που έχει η όμορφη εκκλησία των Λειψών. Και η παραξενιά δεν σταματά στο όνομα καθώς η εικόνα στο εσωτερικό του ναού δείχνει την Παναγιά να κρατά στη θέση του θείου βρέφους, τον Εσταυρωμένο Χριστό. Πιθανόν σε αυτή την εικόνα να οφείλει και το ασυνήθιστο όνομά της η εκκλησία, αφού σύμφωνα με τη λαϊκή δοξασία ο νεκρός Χριστός στον σταυρό του μαρτυρίου και ο Χάρος σχετίζονται μεταξύ τους εννοιολογικά. Ο τρισυπόστατος ναός, κτίσμα του 17ου αι., ξεχωρίζει για τον χαμηλό τρούλο και τα αψιδωτά τόξα του. Μάλιστα πιθανόν να έχει κτιστεί στη θέση αρχαίου ναού. Μην χάσετε στις 22 Αυγούστου το μεγάλο πανηγύρι όπου πλήθος κόσμου συρρέει από τα γειτονικά νησιά.

“Βella montagna!”(όμορφο Βουνό) αναφώνησαν οι Ρωμαίοι εισβολείς στη θωριά του επιβλητικού δασωμένου ορεινού όγκου του Μπέλες όταν το 146 π.Χ. κατέλαβαν τις πεδιάδες της ανατολικής Μακεδονίας. Σύμφωνα με αυτήν την ενδιαφέρουσα, αλλά μάλλον υποθετική εκδοχή, το βουνό βαφτίστηκε Μπέλες, όνομα που επικρατεί ακόμα στην ντοπιολαλιά, αφού παραμέρισε την αρχαιόπρεπη ονομασία «όρος Κερκίνη» την οποία προσπαθούν να επιβάλουν οι σύγχρονοι χάρτες. Το Μπέλες βρίσκεται ακριβώς επάνω στην συνοριακή γραμμή  που διαχωρίζει την επικράτεια της Ελλάδας από αυτήν της  Βουλγαρίας και ανατολικότερα της F.Y.R.O.M, στο λεγόμενο “Τριεθνές”. Μάλιστα αυτό το σημείο είναι ιστορικά γνωστό, μιας κι εδώ εκδηλώθηκε η πρώτη επίθεση των Γερμανών κατά της Ελλάδας στις 6 Απριλίου του 1941. Είναι ένα όμορφο βουνό, έντονα δασωμένο με απότομες πλαγιές και άφθονες χαραδρώσεις όπου κυλούν βιαστικά τα γάργαρα νερά τους πολλά μικρά ρέματα. Τα Άνω και Κάτω Πορόια, τα Πλατανάκια, η Μακρινίτσα, το Νεοχώρι, το Ακριτοχώρι, ακουμπούν στις νότιες παρυφές του βουνού και ανήκουν διοικητικά στο νομό Σερρών.

Προϊστορική Καστοριά: Εύκολα από το κέντρο της πόλης θα πάτε στο χωριό Δισπηλιό (7 χλμ.), όπου ανιχνεύθηκαν υπολείμματα νεολιθικής κατοίκησης (5.500 π.Χ). Οι καλαμένιες καλύβες που έχουν στηθεί από την αρχαιολογική υπηρεσία αναπαριστούν τον παραλίμνιο οικισμό, ενώ από εκεί μπορείτε να συνεχίσετε περιμετρικά της λίμνης και να ολοκληρώσετε το γύρο της. Από το Δισπηλιό θα κατευθυνθείτε προς Άργος Ορεστικό και θα συνεχίσετε νότια και δυτικά για το χωριό Νόστιμο όπου μια μοναδική ανακάλυψη από ομάδα Γερμανών επιστημόνων έφερε το 1961 στο φως ένα απολιθωμένο δάσος που αποτελείται από τροπικά φυτά με κορμούς ηλικίας 15-20 εκατ. χρόνων! Εδώ λειτουργεί Μουσείο Παλαιοντολογίας-Παλαιοβοτανικής υπό την εποπτεία του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Ο θαλασσοδαρμένος «Σκοπελίτης»:   Θρυλική φιγούρα  στις Μικρές Κυκλάδες είναι το βαποράκι «Εxpress Σκοπελίτηs» που πραγματοποιεί καθημερινά χειμώνα, καλοκαίρι το δρομολόγιο από τη Νάξο για την Αμοργό κάνοντας ενδιάμεση στάση σε όλα τα κατοικημένα μικρονήσια. Το 1958 ο Δημήτρης Σκοπελίτης ξεκίνησε με καΐκια τη γραμμή αυτή συνδέοντας τις Μικρές Κυκλάδες με τη Νάξο. Το 1985 ο γιος του Γιάννης έριξε στη γραμμή το «Σκοπελίτης» και το 1998 το αντικατέστησε με το σημερινό «Εxpress Σκοπελίτης». Αγέρωχος και πάντα χαμογελαστός πάνω στη γέφυρα ο καπετάν Γιάννης Φωστιέρης ξέρει τη δύσκολη αυτή θάλασσα με τα τρομερά ρεύματα και τους ύπουλους υφάλους, σαν να είναι το σπίτι του. Το χειμώνα που τα δρομολόγια τω πλοίων της γραμμής αραιώνουν, ο «Σκοπελίτης» είναι η παρηγοριά των νησιωτών καθώς με αυτόν θα έρθουν τα φάρμακα, τα τρόφιμα, το ψωμί και τα φρούτα, όλα τα είδη πρώτης ανάγκης από τη γειτονική Νάξο. Ακόμη κι όταν τα κύματα αγκαλιάζουν το σκαρί του Σκοπελίτη και το κλυδωνίζουν σαν καρυδότσουφλο, ο καπετάν Γιάννης στέκεται όρθιος πάνω στη γέφυρα και «διαβάζει» με το έμπειρο μάτι του τη φουρτουνιασμένη θάλασσα.  «Ένα μεγαλύτερο, πιο σίγουρο σκαρί» αυτός είναι ο καημός του καπετάνιου… «μα η πολιτεία δεν στηρίζει τους μικρούς», μας είπε με παράπονο. 

Μακρυνίτσα, όνομα και πράγμα: Πιθανόν το όνομα της Μακρινίτσας να οφείλεται στην ύπαρξη του εύπορου ομώνυμου μοναστηριού αφιερωμένου στη Θεοτόκο (1215). Γύρω του άρχισαν σιγά-σιγά να σχηματίζονται οι πρώτοι οικιστικοί πυρήνες. Ιδιαίτερη ανάπτυξη γνώρισε η Μακρινίτσα κατά τον 18ο και 19ο αιώνα όταν ιδρύθηκαν τα περίφημα σχολεία της, γνωστά σε όλη τη Θεσσαλία. Οι κάτοικοι ξεσηκώθηκαν μαζί με τα περισσότερα χωριά του Πηλίου και την υπόλοιπη Ελλάδα το 1821. Όμως η Μακρυνίτσα καταστράφηκε όταν ο Δράμαλης κατεβαίνοντας για την Πελοπόννησο πέρασε από «φωτιά και τσεκούρι» το πλούσιο κεφαλοχώρι.

Κομοτηνή,  στο πολύχρωμο παζάρι: Η  Κομοτηνή δεν είναι μια πόλη που μπορείς εύκολα να της ξεφύγεις. Από το θορυβώδες παζάρι και τα τενεκετζίδικα ως τις πολύχρωμες γειτονιές των μουσουλμάνων και την πλατεία με τα σύγχρονα καταστήματα, η θρακική πρωτεύουσα έχει τον τρόπο της να γοητεύει τον επισκέπτη. Περπατώντας σήμερα στους δρόμους και στα σοκάκια της Κομοτηνής,  η  βόλτα μετατρέπεται σε μικρή περιπλάνηση στο παρελθόν. Το μάτι  καταπίνει αχόρταγα τις πρωτόγνωρες εικόνες. Οι ξεθωριασμένοι  σοβάδες των παλιών μονώροφων σπιτιών, τα σφραγιστά παραθύρια,  οι μιναρέδες που ξεπετάγονται εδώ κι εκεί πάνω από  τα  κεραμίδια, αλλά και τα παλαιά  εργαστήρια  που   φιλοξενούν   ακόμα   τους  επιδέξιους χειροτέχνες, γυρνούν το χρόνο πίσω… Η  Τρίτη είναι η μέρα του παζαριού που είναι το μεγαλύτερο της Θράκης και αποτελεί το σημαντικότερο εμπορικό γεγονός της  πόλης από τα χρόνια της τουρκοκρατίας. Η παραδοσιακή πλατεία Ηφαίστου με τα πολύχρωμα μαγαζιά και τα παλαιοπωλεία, με το εμπόρευμα απλωμένο στο πεζοδρόμιο, μαζεύει τον περισσότερο κόσμο.

Που βρίσκεται το «Γιβραλτάρ του Αιγαίου»: Πασίγνωστο στις Κυκλάδες είναι το μοναστήρι της Παναγιάς Καλαμιώτισσας της Ανάφης που βρίσκεται στα ανατολικά της Χώρας, κρεμασμένο σ’ ένα βράχο- σε ύψος 460 μέτρων-, ψηλά απ’ τη θάλασσα, γνωστό και σαν Γιβραλτάρ του Αιγαίου». Για να φτάσεις σε τούτη την ανεμοδαρμένη ακρώρεια του νησιού θα  χρειαστεί περπάτημα τουλάχιστον μια ώρας σε εμφανές ανηφορικό μονοπάτι. Πάντως αξίζει τον κόπο, αφού η θέα από αυτό το σημείο είναι ανεπανάληπτη. Το μοναστήρι είναι του 17ου  αιώνα, όμως εγκαταλείφθηκε στα τέλη του 19ου. Εκτός από το καθολικό του, λίγα πράγματα σώζονται από το παλιό κτίσμα. Στις 8 Σεπτεμβρίου μαζεύονται προσκυνητές απ’ όλο το νησί, αλλά και από τις  άλλες κοντινές Κυκλάδες και συμμετέχουν στο μεγάλο  πανηγύρι.

Ποια είναι η  “Βασίλισσα” των Αγράφων; Μα η όμορφη Ρεντίνα, το ιστορικό κεφαλοχώρι των Αγράφων που βρίσκεται σε ύψος850 μέτρων. Η ιστορία της ξεκινά από την εποχή των Δολόπων, ένα από τα πανάρχαια φύλα που κατοικούσαν στην ευρύτερη ορεινή ζώνη. Σημαντικός ήταν ο ρόλος της κοινότητας στην Επανάσταση του ’21, ενώ κατά την διάρκεια της Γερμανοϊταλικής κατοχής, στο χωριό λειτουργούσε Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών του ΕΛΑΣ απ’ όπου απεφοίτησαν 1260 μάχιμοι. Στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης Αγράφων, το οποίο φιλοξενείται στο κτήριο του δημοτικού σχολείου της κοινότητας, εκθέτονται κειμήλια και φωτογραφικό υλικό από την εποχή του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου και την ηρωική αντίσταση (τηλ. 24430-71221 ή 71359). Ενδιαφέρον παρουσιάζει το Εκκλησιαστικό Μουσείο Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Τέχνης που ιδρύθηκε το 1975 και στεγάζεται στον Αγ. Σεραφείμ, παρεκκλήσι της Αγ. Γεωργίου. www.rentina-agrafwn.gr

Αληθινές πειρατικές ιστορίες: Η Αλόννησος από νωρίς μπήκε στο στόχαστρο των πειρατών. Μάλιστα οι γύρω νησίδες και οι απόμεροι όρμοι έγιναν ορμητήριο για πειρατικά γιουρούσια. Το 1538 ο διαβόητος κουρσάρος της Μεσογείου και μετέπειτα Τούρκος ναύαρχος Μπαρμπαρόσα κατάστρεψε κάθε χωριό και οικισμό με αποτέλεσμα για 100 σχεδόν χρόνια το νησί να μείνει ακατοίκητο. Μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας, ο Καποδίστριας κατάφερε –κάτω από διεθνείς πιέσεις- να εξαλείψει τη πειρατεία από το Αιγαίο. Πολύ ενδιαφέρον είναι το νεότευκτο «Μουσείο Πειρατείας» τηλ. 24240-66250

«Μamma Μia», που γυρίστηκε η ταινία: Η φυσιογραφία της Σκοπέλου εντυπωσιακή και πολυποίκιλη, διαμορφώνει την ιδιαίτερη προσωπικότητα του νησιού, που λες και διχάζεται  σε δύο αντίθετους κόσμους. Από τη μια δάση πυκνά παραπέμπουν με μιας στη μητρική γη  της  Θεσσαλίας και το κατάφυτο Πήλιο. Από την άλλη το πέλαγο  με  το   καταλυτικό του γαλάζιο, χαϊδεύειτις ακρογιαλιές και τα αραξοβόλια.  Λίγο πριν μπείτε στον οικισμό της Γλώσσας, ερχόμενοι από  την   πόλη της Σκοπέλου,  θα  δείτε  δεξιά  το στενό  ασφάλτινο δρόμο.  Αν τον ακολουθήσετε μετά από 6 χλμ θα  φτάσετε   στο βράχο όπου είναι κτισμένο το εκκλησάκι του  Αϊ  Γιάννη,  σε   μια τοποθεσία μαγευτική με μικρές και ερημικές αμμουδιές. Για ν’ ανεβείτε στην κορφή του βράχου όπου είναι κτισμένο το εκκλησάκι, θα χρειαστείτε ν’ ανεβείτε 200 σκαλοπάτια! Εδώ γυρίστηκαν αρκετά πλάνα για τις ανάγκες της ταινίας  «Μamma Μia». 

Μουσείο Περιβάλλοντος Στυμφαλίας: Με εκπληκτική θέα στις όχθες της λίμνης και πολύ κοντά στον οδικό άξονα Κιάτου – Καστανιάς βρίσκεται το Μουσείο Περιβάλλοντος που άνοιξε τις πύλες του στο κοινό, μόλις πριν από λίγους μήνες. Επιδίωξη του μουσείου είναι η οικολογική ευαισθητοποίηση των επισκεπτών και η διάσωση της γνώσης για την παραδοσιακή τεχνολογία της περιοχής. Η επιδίωξη αυτή αποτυπώνεται μουσειολογικά με την ανάπτυξη των εκθεμάτων σε δύο ενότητες: η πρώτη αφορά το περιβάλλον της περιοχής, ενώ η δεύτερη αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο αυτό επηρέασε την εξέλιξη της ανθρώπινης δραστηριότητας και ειδικότερα τα παραδοσιακά επαγγέλματα. Η Αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων δίνει τη δυνατότητα ανάπτυξης δράσεων πολιτισμού στην περιφέρεια με τη φιλοξενία περιοδικών εκθέσεων και τη διοργάνωση εκδηλώσεων. Ωράριο Λειτουργίας καθημερινά (εκτός από την Τρίτη) 10 π.μ.-6 μ.μ. Τηλ.: 27470-22296

Τα “Τρία κεριά”: Κάπου εκεί στις αρχές του 17ου αιώνα εδώ στο στενό πέρασμα του Παγασητικού, οι κάτοικοι του νησιού Τρίκερι κουρασμένοι από τις επιδρομές των πειρατών αποφάσισαν ν’ αναζητήσουν ασφάλεια στα βράχια του αντικρινού βουνού. Σύμφωνα λοιπόν με την παράδοση, τρεις κάτοικοι ξεκίνησαν από το μοναστήρι της Παναγιάς κρατώντας αναμμένα κεριά με τελικό σκοπό στο σημείο όπου θα έσβηναν τα κεριά να κτίσουν το χωριό τους.  Κι έτσι εγένετο το ομώνυμο χωριό που έμελλε να γίνει μια απο τις σπουδαίες ναυτικές πολιτείες.

Μπουραζάνι, Πάρκο Άγριας Ζωής: Η περιοχή έγινε ευρύτερα γνωστή τα τελευταία χρόνια  από  το μοναδικό στο είδος του “Περιβαλλοντικό Πάρκο Μπουραζάνι” (Wild Life Resort). Σε  μια έκταση που ξεπερνά τα 1500 στρέμματα και ανήκει  στην  οικογένεια Τάσου-ιδιοκτήτες  και του  ομώνυμου  ξενοδοχείου-, ζουν και αναπαράγονται ελεύθερα στο δάσος 6 είδη θηλαστικών. Τα ζώα αυτά κάποτε ζούσαν ελεύθερα σε όλη τη Βαλκανική χερσόνησο και  μάλιστα  σε μεγάλους αριθμούς. Το ανελέητο κυνήγι όμως, ο κατακερματισμός των βιότοπων και οι όλο και αυξανόμενες  ανθρώπινες   δραστηριότητες, οδήγησαν τους πληθυσμούς των μεγάλων  θηλαστικών  σε  μαρασμό, ή εξαφάνιση. Σήμερα στο Πάρκο Άγριας Ζωής υπάρχουν τα εξής είδη: το μεγαλόσωμο ελάφι, το μικρόσωμο ελάφι  ή  πλατόνι,   το   κρι-κρι, το ζαρκάδι, το αγριοπρόβατο και το αγριογούρουνο. Το Πάρκο είναι ανοικτό στο κοινό και δέχεται καθημερινά δεκάδες επισκέπτες. Η  περιήγηση τελειώνει στους ευρύχωρους και νεότευκτους χώρους του Περίπτερου Περιβαλλοντικής  Εκπαίδευσης και στο ενδιαφέρον Μουσείο Φυσικής Ιστορίας όπου παρουσιάζονται είδη της χλωρίδα και πανίδας της ευρύτερης περιοχής Μπουραζανίου – Αώου.

Το Παζάρι του Γυθείου: Εκεί που η σκιά του Ταύγετου ακουμπά  στη  θάλασσα, μία   μικρή νεοκλασική πολιτεία απλώνει  τις  γειτονιές  της   και λιάζεται αμέριμνα στην αγκαλιά του Λακωνικού  κόλπου.  Το  Γύθειο   σήμερα θεωρείται και είναι η πύλη της Μάνης για όσους ερχονται  από  τη Λακωνία. Επί τουρκοκρατίας ονομαζόταν Μαραθονήσι, ενώ το σημερινό του όνομα επικράτησε μετά την επανάσταση του 1821. Σύμφωνα με τον Παυσανία ιδρυτές του Γυθείου ήταν ο  Ηρακλής  και  ο   Απόλλωνας. Μάλιστα πάντα κατά τον ίδιο συγγραφέα, εδώ αλιευόταν  η  πορφύρα, ένα πολύτιμο όστρακο που χρησίμευσε για  την  κόκκινη  βαφή  των υφασμάτων. Στις 14 Σεπτεμβρίου ημέρα Υψώσεως του Τίμιου Σταυρού, πραγματοποιείται εδώ από πολύ παλιά μεγάλο πανηγύρι -από τα πιο γνωστά της Λακωνίας-όπου συρρέει πλήθος κόσμου απ’ όλο το Μοριά. Τα έθιμα εδώ στη Μάνη παραμένουν ακόμα ζωντανά. Οι καταβολές τους χάνονται στα σπαράγματα του χρόνου, οι ρίζες τους όμως βρίσκονται βαθιά μέσα  στις συνειδήσεις των ανθρώπων.

Επιστροφή στην Ιθάκη: Ήρεμη, γραφική και νησιώτικη, η παρουσία του οικισμού Βαθύ σε καλωσορίζει καθώς το πλοίο μπαίνει στο λιμάνι. Aμέσως η πρώτη αυτή γλυκιά εντύπωση έρχεται να καθορίσει εκ των προτέρων τη φυσιογνωμία της Ιθάκης που μοιάζει με μια ζεστή αγκαλιά να σε καλοδέχεται γεμάτη σιγουριά,  ηρεμία  και χαλάρωση, σε ρυθμούς φυσικούς και ήπιους. Στην περιοχή του Μαραθιά  νότια και ανατολικά από το Βαθύ βρίσκεται η τοποθεσία Ελληνικό, όπου κατά τη Μυκηναϊκή περίοδο, υπήρχε οικισμός. Ακόμη φημολογείται ότι εδώ βρισκόταν το καλύβι του Εύμαιου, του πρώτου ανθρώπου που συνάντησε ο Οδυσσέας όταν πάτησε το πόδι του στη μητρική γη.

Το μικρό «Άγιο Όρος»: Απέναντι από την πόλη της Σκοπέλου, στην πλαγιά  ενός  απόκρημνου υψώματος  θα βρείτε σκαρφαλωμένα μερικά από τα ιστορικότερα μοναστήρια του  Αιγαίου. Θα  αφήσετε το λιμάνι και θ’ ανηφορίσετε με γρήγορες στροφές σε ασφάλτινο οδόστρωμα που μετά από 4-5 χλμ.γίνεται καλοπατημένος  χωματόδρομος και  θα σας  οδηγήσει στα περισσότερα  μοναστήρια.  Πρώτα θα δείτε το έρημο μοναστήρι της Παναγιάς Λιβαδιώτισσας (16ος αι), ενώ ψηλότερα ανάμεσα στα εντυπωσιακά  και  παμπάλαια “κάστρα της  ορθοδοξίας” ξεχωρίζει η μονή  της  Αγ.   Βαρβάρας, αυτή  της Ευαγγελίστριας  του 18ου αιώνα -της Πάνω Παναγιάς ή Παναγίτσας όπως την ξέρουν οι ντόπιοι- και οπωσδήποτε  η μονή  Προδρόμου (13ος αι)  με την εντυπωσιακή θέα στη Χώρα και στο πέλαγος.

Σκάλες στο Αιγαίο:  Όπου βλέπετε το τοπωνύμιο «Σκάλα» να ξέρετε ότι είναι το επίνειο του ορεινού χωριού που βρίσκεται ψηλότερα στο βουνό. Στις Σκάλες προσάραζαν τα καΐκια με τα εφόδια. Αυτό γινόταν τότε που η μάστιγα της πειρατείας ταλάνιζε τις παραθαλάσσιες περιοχές και οι άνθρωποι έβρισκαν ασφάλεια στα βουνά. Από τις αρχές του 20ου αιώνα τα μεσόγεια χωριά βαθμηδόν εγκαταλείφθηκαν λόγω των δύσκολων συνθηκών διαβίωσης και οι Σκάλες συγκέντρωσαν όλη τη δραστηριότητα.

Δράμα, τα οχυρά της δόξας: Τον Απρίλη του 1941 η περιοχή  του Νευροκοπίου δέχτηκε το χτύπημα της πιο σύγχρονης πολεμικής μηχανής που είχε γνωρίσει μέχρι τότε ο κόσμος. Τα οχυρά του Λίσσε και του Περιθωρίου πρόβαλλαν ηρωική αντίσταση. Το οχυρό στο Περιθώριο ήταν το τελευταίο που έπεσε από τη λεγόμενη «αμυντική γραμμή Μεταξά» στις 10-4-1941. Το οχυρό Λίσσε βρίσκεται σε λόφο κοντά στο  ομώνυμο χωριό,2 χλμ. νοτιοδυτικά του Κάτω  Νευροκοπίου, Οι στοές  έχουν επισκευαστεί  και ένα μικρό μέρος είναι επισκέψιμο. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το μικρό πολεμικό μουσείο που υπάρχει στον ίδιο χώρο όπου εκτίθενται  πυροβόλα, χειροβομβίδες,  βλήματα του Ελληνικού και Γερμανικού στρατού,  επίσης στολές και προσωπικά αντικείμενα των στρατιωτών. Η ξενάγηση είναι υποδειγματική. Το μουσείο τα Σαββατοκύριακα είναι ανοικτό στο κοινό 9 το πρωί με 12 το μεσημέρι, ενώ τις καθημερινές με συνεννόηση στο τηλέφωνο 25230-22224.

 

Κείμενα-φωτογραφίες: Θοδωρής Αθανασιάδης & Ζερμαίν Αλεξάκη

Copyright: Το υλικό της σελίδας αυτής κείμενα & φωτογραφίες είναι αποκλειστικά προϊόν επαγγελματικού φωτορεπορτάζ και έρευνας στο πεδίο και πνευματικό δικαίωμα των  συνεργατών της “Views of Greece”. Οι χρήστες κατανοούν και αποδέχονται ότι πέρα από την δυνατότητα επίσκεψή τους στο site αυτό δεν τους παρέχεται βάσει νόμου κανένα άλλο δικαίωμα να χρησιμοποιήσουν με οποιοδήποτε τρόπο σε άλλο διαδικτυακό τόπο, ν’ αναπαράγουν, ν’ αντιγράφουν, πωλούν, μεταπωλούν ή/και να εκμεταλλεύονται εμπορικά ή μη, με οποιονδήποτε τρόπο, σύνολο ή μέρος του περιεχομένου της σελίδας αυτής