Τζουμέρκα

Πράμαντα, Με το βλέμμα στην Πίνδο

Το ορεινό σύμπλεγμα των Τζουμέρκων θεωρείται μια από τις πιο άγριες και επιβλητικές κορυφογραμμές της Πίνδου.

Εδώ σε αυτό το αλπικό βασίλειο των βράχων,  των ποταμών και των απροσπέλαστων δασών, συναντάμε ένα από τα πιο γνωστά μεγαλοχώρια της ορεινής Ηπείρου, τα Πράμαντα.  

 

 

Τα χωριά των Τζουμέρκων (Αθαμανικά όρη) μοιράζονται ανάμεσα στους νομούς Ιωαννίνων και Άρτας. Πολλά από αυτά λόγω του δύσβατου ορεινού ανάγλυφου και της απομόνωσης -μέχρι πρόσφατα- που αυτό επέφερε στις ορεινές κοινωνίες, αριθμούν μόλις μερικές δεκάδες μόνιμους κατοίκους. Παρόλα αυτά τα Πράμαντα  ή Πράμαντα ήταν ανέκαθεν κεφαλοχώρι και ένα από τα πιο γνωστά χωριά της ορεινής Ηπείρου. Ο οικισμός απλώνει τις γειτονιές του σε ύψος 850 μέτρων στη σκιά της Στρογκούλας, μια από τις ψηλότερες και πιο επιβλητικές κορφές της οροσειράς(2107 υψόμετρο). Ολόγυρα το πυκνό ελατόδασος μοιάζει ν’ αγκαλιάζει τα τελευταία σπίτια που δύσκολα διακρίνονται κρυμμένα ανάμεσα στα ψηλόκορμα κωνοφόρα.

ΜΑΤΙΕΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ:  Οι πρώτοι θαρραλέοι άνθρωποι που τόλμησαν να στήσουν τα σπιτικά τους σε τούτα τ’ αγριοτόπια, κάπου στις αρχές του 15ου αιώνα, ήταν ποιμένες. Αργότερα την προστασία των Αθαμανικών βουνών (ονομασία που προέρχεται από τους αρχαίους Αθαμάνες, κατοίκους της περιοχής) αναζήτησαν καταζητούμενοι από τις Οθωμανικές αρχές, αλλά και άνθρωποι που δεν ανέχονταν τον Τουρκικό ζυγό. Με την πάροδο του χρόνου εξελίχθηκε σε μια από τις σημαντικότερες εμπορικές κοινότητες του ορεινού χώρου, γνωστή και για το παζάρι της. Στην περίοδο της Τουρκοκρατίας οι Πραμαντιώτες συμμετείχαν σε όλες τις εξεγέρσεις των Ελλήνων και απελευθερώθηκαν το 1881. Σήμερα τα Πράμαντα αποτελούν έδρα του ομώνυμου Δήμου και ανήκουν στο νομό Ιωαννίνων.

ΟΙ ΕΚΔΡΟΜΕΣ

Πράμαντα – Μελισσουργοί: Ένα καφεδάκι λοιπόν σε κάποιον απ’ τους καφενέδες της πλατείας της Αγίας Παρασκευής με τον θεόρατο πλάτανο κάτω από τον ανοιξιάτικο ήλιο, μερικές δροσερές γουλιές από τον «Αράπη»- την ανθρωπόμορφη λιθανάγλυφη βρύση- και «φύγαμε» για τα Τζουμέρκα… Στην πορείας μας για το γειτονικό χωριό Μελισσουργοί (3 χλμ.) με μικρή παράκαμψη θα επισκευθούμε το μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής που κουρνιάζει μέσα σε ελατόδασος. Λίγο ψηλότερα ακολουθώντας βατό χωματόδρομο βρίσκεται το καταφύγιο και το πέτρινο θεατράκι στη ρίζα της Στρογκούλας όπου το καλοκαίρι πραγματοποιούνται πολιτιστικές εκδηλώσεις. Φτάνοντας στους Μελισσουργούς σίγουρα θα σας κερδίσει η πανοραμική θέα στα ελατοδάση, στις κορφές των Τζουμέρκων και της Κακαρδίτσας. Στην είσοδο του χωριού δεξιά, πάνω σε ύψωμα, βρίσκεται το εμφιαλωτήριο του νερού “Τζουμέρκα”. Μάλιστα η πηγή “Αγκάθι” είναι γνωστή από παλιά για το καλό νερό της.  Στους Μελισσουργούς σταματά ο δρόμος και αρχίζει το διάσελο που ενώνει την οροσειρά των Τζουμέρκων με αυτήν της Κακαρδίτσας. Από εδώ πηγάζει ο Μελισσουργιώτης ποταμός, παραπόταμος του  Άραχθου. Ποτάμι πλούσιο άλλοτε σε πέστροφες, σήμερα είναι ρημαγμένο απ’ το παράνομο ψάρεμα, δυστυχώς μια κοινή διαπίστωση πλέον για τα περισσότερα ορεινά ποτάμια της πατρίδας μας. Δασικοί δρόμοι που όμως το χειμώνα κλείνουν από το χιόνι θα σας μεταφέρουν σε ακόμη μεγαλύτερο υψόμετρο, μόνο φυσικά αν έχετε τετρακίνητο όχημα ή επιχειρήσετε να προσεγγίσετε την περιοχή με τα πόδια.

Πράμαντα – Συρράκο: Από τα Πράμαντα η πιο δημοφιλής εξόρμηση είναι προς τα πέτρινα παραδοσιακά χωριά Συρράκο, Καλαρρύτες.  Να υπολογίζετε από Πράμαντα -Καλαρρύτες 20 χλμ. ενώ για Συρράκο 25 χλμ. διαδρομή σίγουρα δυσκολότερη με μπόλικες στροφές. Με μικρή παραλλαγή, θα πάτε στο κατ’ εξοχήν ορεινό χωριό Ματσούκι (16 χλμ. από Πράμαντα) για να δείτε τη χαράδρα του Καλαρίτη και τον εντυπωσιακό καταρράκτη που γκρεμίζεται στο βάθος της. Πηγαίνοντας για Καλαρρύτες θα επισκεφθείτε το ακατοίκητο μοναστήρι της Κηπίνας που κυριολεκτικά μοιάζει σφηνωμένο σε σχισμή κάθετου βράχου. Το κλειδί θα το βρείτε στο χωριό Κηπίνα. Μετά τους Καλαρρύτες ο δρόμος στριφογυρνά ανεβαίνοντας για τον αυχένα του Μπάρου (υψόμ 1650) απ’ όπου περνάτε στον νομό Τρικάλων και στα χωριά του Ασπροπόταμου.

Ξεκινώντας από τα Πράμαντα αρκετό ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαδορμή προς τα χωριά της Αρτας. Ο δρόμος κατεβαίνει φιδωτά για την κοίτη του Άραχθου. Μετά το χωριό Κτιστάδες και  τη διασταύρωση για Άγναντα, στρίβετε αριστερά στις ταμπέλες για Καταρράκτη. Το χωριό πηρε το όνομά του από τον δίδυμους καταρρακτες που γκρεμίζουν τ’ αφρισμενα νερά τους από αποτομη πλαγιά, λιγο ψηλότερα από τα τελαυταία σπίτια. Ένα ευχάριστο λιθόστρωτο μονοπάτι θα σας φέρει στη ρίζα τους. Ο οικισμός διαθέτει υποδομή, ενώ υπάρχουν αρκετές ψησταριές. Αξιόλογο είναι το μοναστήρι της Αγ. Αικατερίνης, κτίσμα του 1827.

Ράφτινγκ στον Άραχθο: Ερχόμενοι από Άρτα ή  Γιάννενα , στο ύψος της γέφυρας της Πλάκας,  είναι πιθανόν να συναντήσετε… απρόσμενη κίνηση στην κοίτη του Άραχθου. Μικρές παρέες φορώντας ειδικές θερμομονωτικές στολές κουβαλούν φουσκωτές βάρκες και βγαίνουν από το ποτάμι.  Στο ύψος της επιβλητικής καμάρας του πέτρινου γεφυριού, ολοκληρώνεται μια από τις πιο δημοφιλείς καταβάσεις ράφτινγκ των Ελληνικών βουνών. Στο χωριό Πλάκα έχουν τη βάση τους οι εταιρείες εναλλακτικών σπορ. Οι βάρκες ρίχνονται στη γέφυρα του Αμπελοχωρίου  λίγο βορειότερα, ενώ η  μεταφορά των  εκδρομέων έως εκεί γίνεται από την εταιρεία. Η υδάτινη απόσταση που καλύπτουν οι ράφτερς είναι περίπου 8 χιλιόμετρα. Η διαδρομή θεωρείται μεσαίου βαθμού δυσκολίας, ενώ αν θελήσετε να συμμετάσχετε, καλό θα ήταν να έχετε ήδη κάποια πείρα κατάβασης σε ευκολότερα ποτάμια. Πληροφορίες: TREKKING HELLAS Ιωαννίνων 26510-71703 www.trekking.gr και «Αλπική Ζώνη  26510-23222 www.alpinezone.gr

 

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ

Τζουμέρκα: Τα Τζουμέρκα  μπορεί να  είναι εντυπωσιακά και να ξεχωρίζουν από όλα τα υπόλοιπα βουνά της Δυτικής Πίνδου, όμως σε καμία περίπτωση δεν είναι ξεκομμένα από τον κύριο κορμό της. Στο νότο, ο εκτεταμένος αυχένας των Μελισσουργών συνδέει το βουνό με την απόκρημνη κορμοστασιά της Κακαρδίτσας (υψόμετρο 2429) την οποία επιμελώς αποφεύγουν ν’ αναφέρουν οι περισσότεροι χάρτες.  Στα βόρεια η χαράδρα της Κηπίνας με τον Καλαρρύτικο ποταμό, χωρίζουν την Κακαρδίτσα από την επιβλητική παρουσία του όρους Περιστέρι.

Το γεφύρι της Πλάκας: Ένα από τα σημαντικότερα και πιο ζωτικά περάσματα του  Άραχθου ποταμού ήταν το ομώνυμο μονότοξο γεφύρι κοντά στον οικισμό Πλάκα, κτισμένο στο μοναδικό σημείο προσπέλασης των Τζουμερκιωτών προς τον κάμπο της  Άρτας. Δύο φορές γκρεμίστηκε από τα ορμητικά νερά του ποταμού. Το γεφύρι που σήμερα βλέπουμε, ορθώθηκε το 1866 από τον μάστορα Μπέκα και κόστισε 187.000 γρόσια.  Το 1944 στο κτίριο πάνω στην όχθη έγινε η συμφωνία μεταξύ του ΕΛΑΣ  -  ΕΔΕΣ -παρουσία του Άγγλου συνδέσμου- για κοινό κτύπημα κατά των Γερμανών, γνωστή με το όνομα “Συμφωνία της Πλάκας”.

Σπήλαιο «Ανεμότρυπα»: Λίγο εξω από τα Πράμαντα στο δρόμο για Πλάκα θα δείτε δεξιά σας διαμορφωμένο χώρο και την εισοδο του σπηλαίου «Ανεμότρυπα». Το σπηλαιο αν και εχει ανακαλυφθει εδώ και αρκετά χρονια -συστηματικη εξερευνηση πραγματοποιήθηκε τη δεκαετία του  1960 από τη σπηλαιολογο Άννα Πετροχείλου- , τελευταια έγινε φιλικο στον επισκέπτη, με περίπου 250 μέτρα του επισκέψιμα (φωτισμός – μονοπάτι με κουπαστή). Στο τέλος του μονοπατιού ενας μικρός αλλά θορυβώδης καταρρακτης κλεινει την μαγευτική περιπλανηση σε αυτον τον υπόγειο, μα θεαματικο κόσμο! Πληροφορίες στο τηλ. 26590-62300-1. www.pramanta.gr

 

Που θα μείνετε

Πράμαντα: «Φτέρη» με θέα στη Στρογκούλα, κρυμμένο μέσα στα έλατα τηλ. 26590-62030,

«Ξένιον» στο συνοικισμό Τσόπελα κοντά στο ποτάμι των Μελισσουργών τηλ. 26590 62350,

 «Ορειβατικό Καταφύγιο Πραμάντων» τηλ. 6944324156,

Ξενοδοχείο «Τζουμέρκα» μέσα στο δάσος. Είναι η πρώτη μονάδα που λειτούργησε στα Τζουμέρκα  τηλ. 26590-61590

Πλάκα: «Το γεφύρι της Πλάκας» τηλ. 26850-31220 ,

Ξενοδοχείο «Τελωνείο» τηλ  26850-31006

Άγναντα: «Το αρχοντικό των Τζουμέρκων», τηλ. 26850-31777

Καταρράκτης: Δασικό χωριό «Κέδρος» με απίστευτη θέα στα Τζουμέρκα,  άψογες υποδομές και εξυπηρέτηση, τηλ. 26850-31791

Μελισσουργοί: Ξενώνας «Αγκάθι» τηλ. 26590-61200

 

Που θα φάτε

Στα Πράμαντα υπάρχει η ταβέρνα «Αρλέτος» 26590-61313 και αυτή του Σαπλαούρα 26590-61032, ενώ κάτω από την πλατεία βρίσκεται η ψησταριά «Μπούτζας» τηλ26590 -61235, φημισμένη για τα κρεατικά της

Προτεινόμενη είναι η ταβέρνα  «Το πέτρινο»  με έμφαση στα ντόπια πιάτα τηλ. 26590-61332. Για  καφέ  ή ποτό κάτω από τα έλατα με απίστευτη θέα θα πάτε στο «καφέ Βάνα» δίπλα στο ξενοδοχέιο «Τζουμέρκα».

Στα Άγναντα λειτουργεί η ταβέρνα «Τζουμέρκα» 26850-31163

Στην Πλάκα η καφέ- ψησταριά «Τελωνείο», κοντά στο ποτάμι με υπέροχο μπαλκόνι.

Στο χωριό Καταρράκτης  το εστιατόριο του «Δασικού Χωριού Κέδρος»  είναι ανοικτό καθημερινά  με ποικιλία φαγητών. Πάντως αξίζει να δοκιμάσετε κατσικάκι σε κλιματόβεργες (κατόπιν παραγγελίας) τηλ. 26850-31791-3

Στο Συρράκο  η ψησταριά- ταβέρνα «Σταυραετός»,. στους Καλαρρύτες στο καφενείο-ψησταριά του Ναπολέοντα Ζαγκλή ανοικτό και τις καθημερινες μ’ ένα- δύο πιατα και μαγειρευτά,  τηλ. 26590-61518. Στους Μελισσουργους «Tαβέρνα Παπά» (26590 61200

 

Αγορές: Στα Πράμαντα κάτω από το δημοτικό σχολειό λειτουργούν δυο μαγαζιά με είδη λαϊκής τέχνης  και παραδοσιακά γλυκά του Χρηστού Βουρλόκα και του Λάμπρου Τραγουδάρα.  Ντόπια κρέατα θ’ αγοράσετε από το κρεοπωλείο η «καλή καρδιά» διπλά στο παρκινγκ.

 

ΠΡΟΣΦΟΡΑ του ξενοδοχείου ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ:    Με θέα στις κορφές των Τζουμέρκων και της Κακαρδίτσας σε ελατόφυτη πλαγιά λίγο έξω από τα Πράμαντα  βρίσκεται το ξενοδοχείο “Τζουμέρκα”.  Το κόστος δυο διανυκτερεύσεων αποκλειστικά  για τους αναγνώστες του www.viewsofgreece.gr  σε δίκλινο δωμάτιο για τη χειμερινή σαιζόν είναι 100 ευρώ με πρωινό. Tηλ. 26590-61590, www.hoteltzoumerka.gr

 

 

 

Κείμενο-Φωτογραφίες: Θοδωρής Αθανασιάδης

Copyright: Το υλικό της σελίδας αυτής κείμενα & φωτογραφίες είναι αποκλειστικά προϊόν επαγγελματικού φωτορεπορτάζ και έρευνας στο πεδίο και πνευματικό δικαίωμα των  συνεργατών της “Views of Greece”. Οι χρήστες κατανοούν και αποδέχονται ότι πέρα από την δυνατότητα επίσκεψή τους στο site αυτό δεν τους παρέχεται βάσει νόμου κανένα άλλο δικαίωμα να χρησιμοποιήσουν με οποιοδήποτε τρόπο σε άλλο διαδικτυακό τόπο, ν’ αναπαράγουν, ν’ αντιγράφουν, πωλούν, μεταπωλούν ή/και να εκμεταλλεύονται εμπορικά ή μη, με οποιονδήποτε τρόπο, σύνολο ή μέρος του περιεχομένου της σελίδας αυτής.

 


Προβολή μεγαλύτερου χάρτη

Δείτε φωτογραφίες της περιοχής


Γράψτε το σχόλιο σας