Σαμαρίνα, ο θρύλος του Σμόλικα

Απόμερα χωριά κρυμμένα σε γκρεμοτόπια και δάση, βουερά ποτάμια, σκιερές ρεματιές,  χιονισμένες ακρώρειες…

Σε τούτη την ιδιαίτερη γωνιά της Μακεδονικής γης κρύβεται όλη η μαγεία της άγριας φύσης, αλλά και η γοητεία των ορεινών βουκολικών κοινοτήτων με πολιτιστικές δομές ριζωμένες στα βάθη του χρόνου.
Γνωρίστε την!

 

Το πιο γνωστό βλαχοχώρι της Πίνδου, η Σαμαρίνα, βρίσκεται κτισμένη σε ύψος 1500 μέτρων στις ανατολικές υπώρειες του Σμόλικα. Το καλοκαίρι ο πληθυσμός της αγγίζει τους 5000 κάτοικους!  Τον υπόλοιπο χρόνο όμως τα μοναδικά ίχνη ζωής τα αφήνουν οι καμινάδες των ελάχιστων ξενώνων που σχεδόν ηρωικά τολμούν να λειτουργούν, ακόμα και μέσα στο «λευκό… αποκλεισμό» της βαρυχειμωνιάς!  Παλαιότερα εδώ ανθούσε μια δραστήρια ορεινή κοινότητα. Υπήρχαν βιοτεχνίες ξυλογλυπτικής, και κατεργασίας μαλλιού. Τα “παιδιά της Σαμαρίνας” όπως αποκαλεί τους σκληροτράχηλους κατοίκους το δημοτικό τραγούδι, με τα πρώτα κρύα έπαιρναν τα κοπάδια τους και κατηφόριζαν για τα χειμαδιά της Θεσσαλίας. Την άνοιξη μόλις το παχύ χορτάρι κάλυπτε τα βοσκοτόπια , επέστρεφαν πάλι στο χωριό. Μαζί με τους τσελιγκάδες έρχονταν και οι υλοτόμοι, οι τυροκόμοι, οι σαμαράδες, οι πεταλωτές…

Οι Σαμαρινιώτες κυραντζήδες(αγωγιάτες) οδηγούσαν τα καραβάνια τους μέσα από τα δύσβατα μονοπάτια της Πίνδου στις πόλεις, μεταφέροντας μαζί με τα εμπορεύματα και τον πολιτισμό των βουκόλων ορεσίβιων ξωμάχων. Για αιώνες συνεχιζόταν αυτό το ασταμάτητο πήγαινε- έλα, δυο φορές το χρόνο. Η προέλευση των κατοίκων αυτού του καθαρόαιμου βλαχοχωριού δεν έχει εξακριβωθεί. Σύμφωνα με μια εκδοχή Κουτσόβλαχοι μετοίκησαν εδώ από το βορρά, ενώ μια άλλη εκδοχή τους θέλει αυτόχθονες που εκλατινίστηκαν. Όπως και ν’άχει θεωρούνται από τα εκλεκτότερα τμήματα του ελληνισμού.

 

Ο δρόμος για τα βουνά: Ερχόμενοι από τα Γρεβενά στο ύψος του χωριού Αλατόπετρα αφήνουμε πίσω το κομβόι των οχημάτων που τραβά για το χιονοδρομικό κέντρο της Βασιλίτσας και συντονιζόμαστε στις διαθέσεις του ασφάλτινου πλέον δρόμου που ελίσσεται ανάμεσα σε δασωμένα διάσελα και γκρεμούς. Προσπερνάμε τα  χωριά Αετιά, Φιλιππαίοι και καταλήγουμε στη Σαμαρίνα. Η εντύπωση της Σαμαρίνας από μακριά είναι καταλυτική: ένα μεγάλο κεφαλοχώρι που κάποτε στις δόξες του ήταν μια ορεινή πολιτεία!  Οι τελευταίες  γειτονιές ακουμπούν στις δασωμένες παρυφές του Σμόλικα, ενώ ψηλότερα  ξεπροβάλουν οι χιονισμένες -ως αργά τον Μάη- ακρώρειες του δευτέρου σε ύψος βουνού της Ελλάδας.  Αντίθετα από κοντά είναι εμφανής η αλλοίωση της αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας του οικισμού, αφού κάθε χρόνο κτίζονται νέες αμφιλεγόμενης αισθητικής κατασκευές. Ωστόσο η μεγαλόπρεπη εκκλησία της Παναγιάς -η μεγαλύτερη Βασιλική της Πίνδου- με το αιωνόβιο πεύκο να ριζώνει στο ιερό της, είναι το καμάρι των Σαμαρινιωτών και ένα από τα λίγα κτίρια που αναγνωρίζουν ακόμα οι παλιότεροι.

Ο τόπος γύρω από τη Σαμαρίνα είναι η χαρά του φυσιολάτρη. Οι πεζοπόροι θα ανακαλύψουν την άγνωστη «Βάλια Κίρνα» (Κοιλάδα του Διαβόλου) με τον όμορφο καταρράκτη της. Η «Άπα Σπινζουράτα» (Κρεμαστό νερό), όπως αποκαλούν στα βλάχικα οι ντόπιοι την περιοχή τους, είναι ένας από τους τελευταίους θύλακες ζωής του υπό εξαφάνιση αγριόγιδου. Οι κάτοχοι τετρακίνητων οχημάτων εφόσον βέβαια συμβουλευτούν τους ντόπιους, μπορούν ακολουθώντας δύσβατους χωματόδρομους να πάνε μέχρι το Δίστρατο (17 χλμ.) προς την πλευρά της Κόνιτσας. Προς τα χωριά Φούρκα και Αγία Παρασκευή (Κεράσοβο) ο ασφάλτινος πλέον δρόμος χρειάζεται μεγάλη προσοχή μετά από χιονόπτωση, καθώς δεν εκχιονίζεται συχνά. Αν θέλετε να ξεφύγετε από τα συνηθισμένα, μια θαυμάσια «low profile» διαδρομή είναι αυτή που ξεκινά από το χωριό Αλατόπετρα, περνά από το Πρόσβορο και ολοκληρώνεται στο χωριό Δοτσικό. Ανάμεσα στο Πρόσβορο και στην Αλατόπετρα βρίσκεται το όμορφο και άγνωστο γεφύρι του Γκαβού ή Νιδρούζι (19ο  αι). Το χωριό Δοτσικό (υψόμ. 1100) είναι από τα λίγα στη χώρα που διασχίζεται από ποτάμι και οι γειτονιές του επικοινωνούν με ένα παραδοσιακό πέτρινο γεφύρι. Από το Δοτσικό ένας σχετικά βατός χωματόδρομος (6 χλμ.) καταλήγει στον οδικό άξονα Φιλιππαίων – Σαμαρίνας

 

Για σκι στη Βασιλίτσα: Το χιονοδρομικό κέντρο της Βασιλίτσας είναι ένα από τα μεγαλύτερα της βόρειας Ελλάδας με χειμερινή περίοδο που ξεκινά συνήθως απο τα μέσα Νοέμβριου και ολοκληρώνεται  το Μάιο. Το σαλέ και οι εγκαταστάσεις βρίσκονται σε ύψος 1.750 μ. Το χιονοδρομικό διαθέτει 18  πίστες (22 χιλιομετρων) καθώς, ενώ τη μεταφορά των χιονοδρόμων έχουν αναλάβει 1 τριθέσιος, 1 διθέσιος 4 συρόμενοι και κι ένα baby lift. Τηλ. 24620-84100 www.vasilitsa.com

 

Περιπέτειες με ασφάλεια: Αν θέλετε να προσεγγίσετε τη Κοιλάδα της Βάλια Κίρνα και τον καταρράκτη της, ν’ ανεβείτε στη Δρακολίμνη του Σμόλικα ή να περιηγηθείτε με ειδικά οχήματα 4χ4 στ’ αγριοτόπια του Σμόλικα μαζί μ’ έμπειρους συνοδούς βουνού, μπορείτε να έρθετε σε επαφή με το Γραφείο Οδηγών Άγριας Φύσης , τηλ. 24620-85032, www.venetikos.gr

 

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ

Αλατόπετρα: Παλιά ονομαζόταν Τούζι που στα τουρκικά σημαίνει αλάτι. Στο ύψωμα Καστρί  έχουν ανασκαφεί υπολείμματα αρχαίου οικισμού και μακεδονικών ναών. Χαρακτηριστικές είναι οι αιωνόβιες βελανιδιές και το ξωκλήσι των Αγ. Θεοδώρων –κτίσμα του 1914– που έχει θεμελιωθεί πάνω σε αρχαίο τείχος.

Φιλιππαίοι: Εδώ κατέφυγαν αρκετοί Σουλιώτες και Μεσολογγίτες μετά την καταστροφή της πόλης τους από τις στρατιές του Ιμπραήμ. Ακόμη, ο θρύλος θέλει στην περιοχή να βρίσκεται ένα από τα παλάτια του βασιλιά Φιλίππου, ενώ στην Τουρκοκρατία το κοντινό χωριό Μεσολούρι ήταν τσιφλίκι του Αλί-Πασά.

Οι ήρωες του 1940: Αρχές Νοέμβρη του 1940. Η επίλεκτη Τρίτη Μεραρχία Αλπινιστών «Τζούλια» επιχείρησε να διεισδύσει στην Πίνδο. Στο ύψωμα «Αννίτσα» που δεσπόζει ανάμεσα στη Σαμαρίνα και στους Φιλιππαίους, μια Ελληνική μικρή στρατιωτική μονάδα στελεχωμένη κυρίως από άνδρες των γειτονικών χωριών, όχι μόνο απέκρουσε την επίθεση, αλλά υποχρέωσε τους Ιταλούς να υποχωρήσουν άτακτα προς την περιοχή της Κόνιτσας.  Σε ανάμνηση του γεγονότος κτίστηκε το σύγχρονο μνημείο στα 1728 υψόμετρο.

Ο καταρράκτης του Τσούργιακα: Ανάμεσα στα χωριά Αλατόπετρα και Αετιά δεσπόζει ο βραχώδης ορεινός όγκος του βουνού Τσούργιακας (υψ. 1340). Εδώ βρίσκεται και ο μικρός, αλλά εντυπωσιακός καταρράκτης στο Στόμιο. Θα τον προσεγγίσετε  ακολουθώντας  βατό μονοπάτι για λίγα λεπτά.

 

Που θα μείνετε

Σαμαρίνα: «Samarina Resort» νέα εξαιρετική μονάδα που διαθέτει 22 superior πολυτελή δωμάτια (τρία με δυνατότητα πρόσβασης ΑμεΑ), 8 executive σουίτες και 1 προεδρική σουίτα τηλ.24620-95216

Ακόμη “La Noi” τηλ 24620-95660 και «Αριστομένης» τηλ. 24620-95278

Αλατόπετρα: Στην είσοδο του χωριού με προνομιακή θέα και άνετο παρκινγκ βρίσκεται το ξενοδοχείο «Τυμφαία» τηλ. 24620-24620

“Αμαδρυάδες” κάτω από την πλατεία τη. 24620-25034 και  «Γούλας» 24620-81015 – 81006,

Φιλιππαίοι: «Λεωνίδας» ξενοδοχείο 3 αστέρων που διαθέτει αυτόνομες πέτρινες και ξύλινες κατοικίες, πλήρως εξοπλισμένες, με προνομιακή θέα τηλ. 24620-80260,

“Το Αγνάντι του Μπέγκα” 24620-85339

Σμίξη: “VALIA NOSTRA” δωμάτια και πολυτελείς σουίτες με μοναδική θέα και με όλες τις σύγχρονες ανέσεις (τζάκι, δορυφορική και συνδρομητική τηλεόραση, mini bar, υδρομασάζ). τηλ. 24620-80151

 

Φαγητό

Σαφώς οι περισσότερες επιλογές για φαγητό υπάρχουν στον οδικό άξονα που οδηγεί στο
χιονοδρομικό κέντρο της Βασιλίτσας. Δημοφιλής είναι η ταβέρνα – εστιατόριο «Άρκτος» τηλ. 24620-82618. Στο δρόμο Βασιλίτσας – Γρεβενών στη διασταύρωση της Αλατόπετρας βρίσκεται η ψησταριά «το Καστρί του Χριστούλη» τηλ 24620-81054.  Στο χωριό Φιλιππαίοι η ταβέρνα «Αγνάντι του Μπέγκα» ειδικεύεται στα ντόπια κρεατικά, παραδοσιακές πίτες και άγρια μανιτάρια από την κουζίνα της κυρίας Βίκης τηλ. 24620-85339. Στο χωριό Αετιά η παραδοσιακή ταβέρνα «η Τσούργιακα» οι ιδιοκτήτες είναι κτηνοτρόφοι και τα προϊόντα είναι ιδίας παραγωγής, τηλ. 24620-81220

Στη Σαμαρίνα ταβέρνες «Γέρο Σμόλικας» όπου θα δοκιμάσετε και βλάχικη κουζίνατηλ.
24620-95278. «Παρλίτσης» με κρεατικά ψημένα από τον master του είδους Ζήση, αλλά και κυνήγι όποτε υπάρχει τηλ.24620- 95279.

 

H ΠΡΟΣΦΟΡΑ του Γραφείου Οικοτουρισμού Β. Πίνδου OVERLAND 

ΑΝΑΒΑΣΗ ΣΤΟΝ ΣΜΟΛΙΚΑ ΣΤΑ 2637Μ ΥΨΟΜΕΤΡΟ .

Αναχώρηση για την δρακόλιμνη του Σμόλικα στα 2100μ υψόμετρο από το ορεινό χωριό Πάδες  Μεσημεριανό γεύμα – Στήσιμο κατασκήνωσης

Ξεκούραση , μπάνιο στην δρακόλιμνη για τους τολμηρούς και απόλαυση του μεγαλείου της φύσης . Βράδυ ετοιμασία δείπνου από όλους.

Διανυκτέρευση σε αντίσκηνα Ανάβαση στην κορυφή Γέρος στα 2637μ

Πρωινό και αναχώρηση για την κορυφή στα 2637 μ  όπου θα φτάσουμε περίπου σε 2.30 ώρες χωρίς αποσκευές. Επιστροφή σε 2.30.

Ξεστήνουμε την κατασκήνωση και αναχωρούμε για τα 4χ4 σε 1 ώρα ακόμη κατηφορική πορεία προς τα 4χ4 ΤΙΜΗ αποκλειστικά  για τους αναγνώστες του www.viewsofgreece.gr 170 €/άτομο με διαμονή , διατροφή, μετακινήσεις με 4χ4 εξοπλισμός της κατασκήνωσης,  Συνοδοί Ορειβάτες

OVERLAND Τηλ  69 77 77 25 42 www.venetikos.gr

 

ΚΕΙΜΕΝΟ -ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ

Copyright: Το υλικό της σελίδας αυτής κείμενα & φωτογραφίες είναι αποκλειστικά προϊόν επαγγελματικού φωτορεπορτάζ και έρευνας στο πεδίο και πνευματικό δικαίωμα των  συνεργατών της “Views of Greece”. Οι χρήστες κατανοούν και αποδέχονται ότι πέρα από την δυνατότητα επίσκεψή τους στο site αυτό δεν τους παρέχεται βάσει νόμου κανένα άλλο δικαίωμα να χρησιμοποιήσουν με οποιοδήποτε τρόπο σε άλλο διαδικτυακό τόπο, ν’ αναπαράγουν, ν’ αντιγράφουν, πωλούν, μεταπωλούν ή/και να εκμεταλλεύονται εμπορικά ή μη, με οποιονδήποτε τρόπο, σύνολο ή μέρος του περιεχομένου της σελίδας αυτής.

 


Προβολή μεγαλύτερου χάρτη

Γράψτε το σχόλιο σας